GiaTang.comGia Tăng
VAT trong giá bán, báo giá và hợp đồng

Hợp đồng gia công hàng hoá tính VAT trên giá nào: tiền công, vật liệu phụ, nhiên liệu

Gia công hàng hoá tính VAT trên giá gia công chưa thuế, gồm tiền công, nhiên liệu, vật liệu phụ, chi phí khác; không gồm nguyên liệu chính bên đặt giao. Ví dụ xưởng may.

Rows of Vietnamese seamstresses work at sewing machines in a bright garment workshop, shot from the end of the row with backs to the camera, fabric piles in soft focus

Với gia công hàng hoá, giá tính thuế giá trị gia tăng là giá gia công chưa có thuế theo hợp đồng, bao gồm tiền công, chi phí nhiên liệu, vật liệu phụ và chi phí khác phục vụ việc gia công; nguyên liệu chính do bên đặt gia công giao thì không nằm trong giá gia công. Căn cứ là điểm e khoản 1 Điều 7 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 và khoản 2 Điều 7 Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Bên nhận gia công lập hoá đơn cho phần giá gia công này, không lập hoá đơn bán lại nguyên liệu mà họ chỉ nhận để chế biến.

Bài này đi qua một ví dụ xưởng may nhận gia công áo, bảng phân loại khoản nào nằm trong và ngoài giá gia công, cách phân biệt hợp đồng gia công với hợp đồng mua bán thành phẩm, phế liệu thu hồi trong quá trình gia công, và vài câu chữ nên có trong hợp đồng. Gia công cho bên nước ngoài, gia công chuyển tiếp để xuất khẩu có quy định thuế suất riêng, không đi sâu ở đây.

Khoản nào nằm trong giá gia công

Khoản 2 Điều 7 Nghị định 181/2025/NĐ-CP liệt kê thành phần của giá gia công. Đặt các khoản hay gặp trong một xưởng gia công vào hai cột:

KhoảnTrong giá gia công?Ghi chú
Tiền công thợ, chi phí nhân côngCóNêu đích danh trong khoản 2 Điều 7
Điện, nhiên liệu chạy máyCóNhiên liệu được nêu đích danh
Vật liệu phụ bên nhận gia công tự mua: chỉ, cúc, keo, bao bìCóVật liệu phụ được nêu đích danh
Chi phí khác phục vụ việc gia công: khấu hao máy, vận chuyển nội bộCó"Chi phí khác phục vụ cho việc gia công hàng hoá"
Nguyên liệu chính do bên đặt gia công giaoKhôngThuộc sở hữu bên đặt, bên nhận chỉ chế biến
Phụ thu, phí thu thêm bên nhận được hưởngCóKhoản 2 Điều 7 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024

Nguyên tắc rút ra: mọi khoản bên nhận gia công thu từ bên đặt để bù đắp chi phí và hưởng lãi đều là giá gia công. Hợp đồng ghi "tiền công 15.000 đồng một sản phẩm, vật liệu phụ thanh toán riêng" thì cả hai khoản vẫn cộng vào giá tính thuế; tách dòng chỉ giúp minh bạch, không làm giảm thuế.

Ví dụ: xưởng may A nhận gia công 5.000 áo

Giả định công ty B giao vải cho xưởng may A, A tự lo chỉ, cúc, điện và nhân công, giao lại 5.000 áo thành phẩm. Cả hai tính thuế theo phương pháp khấu trừ. Thuế suất 10% chỉ là giả định để minh hoạ cách tính:

Khoản mụcSố tiềnCách xử lý thuế
Vải B giao cho A (giá trị B ghi sổ)300.000.000 đồngKhông thuộc giá gia công, A không lập hoá đơn bán vải
Tiền công gia công 16.000 đồng mỗi áo80.000.000 đồngThuộc giá gia công
Chỉ, cúc, nhãn mác A tự mua, tính vào giá 4.000 đồng mỗi áo20.000.000 đồngThuộc giá gia công
Giá gia công chưa thuế100.000.000 đồngGiá tính thuế
Thuế giá trị gia tăng 10%10.000.000 đồngA kê khai đầu ra, B kê khai đầu vào nếu đủ điều kiện
Tổng B thanh toán cho A110.000.000 đồng

A được khấu trừ thuế đầu vào của chỉ, cúc, điện mua về theo điều kiện chung. B không phải mua lại vải của chính mình, nên giá vốn thành phẩm của B là giá vải cộng giá gia công chưa thuế.

Nếu dịch vụ gia công này đang được áp 8% theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP (tới hết 31/12/2026), tiền thuế là 8.000.000 đồng. Thuế suất thật của dịch vụ gia công phải tra theo mặt hàng và danh mục loại trừ của Nghị định đó; sản phẩm kim loại, chẳng hạn, nằm trong nhóm loại trừ.

Gia công hay mua bán: hợp đồng ghi sai là thuế tính sai

Ranh giới nằm ở chỗ ai sở hữu nguyên liệu chính. Cùng một xưởng, cùng một sản phẩm, hai cách ký hợp đồng cho hai cách tính thuế:

Tiêu chíHợp đồng gia côngHợp đồng mua bán thành phẩm
Nguyên liệu chínhBên đặt giao, vẫn thuộc sở hữu bên đặtBên bán tự mua, thuộc sở hữu bên bán
Giá tính thuếGiá gia công (tiền công, vật liệu phụ, nhiên liệu, chi phí khác)Toàn bộ giá bán thành phẩm chưa thuế
Thuế suấtCủa dịch vụ gia côngCủa mặt hàng thành phẩm theo Điều 9
Hoá đơn bên nhận lậpHoá đơn dịch vụ gia côngHoá đơn bán hàng hoá
Thời điểm xác định thuếHoàn thành dịch vụ hoặc lập hoá đơn (điểm b khoản 1 Điều 8 Luật)Chuyển giao hàng hoặc lập hoá đơn (điểm a khoản 1 Điều 8 Luật)

Chỗ hay nhầm: thành phẩm thuộc nhóm 5%, ví dụ phân bón hoặc thiết bị y tế, nhưng ký dưới dạng gia công. Khi đó thuế suất của dịch vụ gia công có giống thuế suất của thành phẩm hay không là câu hỏi các văn bản trong phạm vi bài này không trả lời trực tiếp. Bạn nên hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp bằng văn bản trước khi ký hợp đồng loại này.

Ngược lại, một hợp đồng gọi tên là "gia công" nhưng bên nhận tự mua toàn bộ nguyên liệu chính thì về bản chất là mua bán; tên gọi không quyết định cách tính thuế.

Phế liệu, hao hụt và nguyên liệu thừa

Phế liệu thu hồi áp thuế suất của chính phế liệu. Khoản 5 Điều 9 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, đã được Luật 149/2025/QH15 sửa đổi, quy định phế phẩm, phụ phẩm, phế liệu được thu hồi trong quá trình sản xuất áp mức thuế suất của mặt hàng đó. Vải vụn bên nhận gia công bán ra thì tính theo thuế suất của vải vụn.

Phế liệu thuộc về ai phải ghi trong hợp đồng. Nguyên liệu chính thuộc bên đặt, nên phế liệu từ nguyên liệu đó cũng thuộc bên đặt, trừ khi hợp đồng thoả thuận khác. Bên nhận tự bán phế liệu mà hợp đồng không cho phép là tranh chấp dân sự, đồng thời doanh thu đó vẫn phải lập hoá đơn và kê khai.

Định mức hao hụt cần thoả thuận bằng số. Ghi định mức hao hụt nguyên liệu theo tỷ lệ phần trăm trong hợp đồng giúp hai bên đối chiếu khi quyết toán. Phần nguyên liệu thừa trả lại cho bên đặt không phải là bán hàng.

Nguyên liệu thừa bên nhận giữ lại để trừ tiền công. Nếu hai bên thoả thuận bên nhận giữ nguyên liệu thừa thay cho một phần tiền công, đó là bên đặt bán nguyên liệu cho bên nhận, thanh toán bằng bù trừ. Cả hai phải lập hoá đơn cho phần mình giao và có biên bản bù trừ theo Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP.

Câu chữ nên có trong hợp đồng gia công

Mẫu câu tự soạn để tham khảo, không phải mẫu bắt buộc; hợp đồng thật nên để luật sư soát:

  • "Bên A cung cấp nguyên liệu chính gồm ... Nguyên liệu chính thuộc quyền sở hữu của Bên A trong suốt thời gian gia công."
  • "Giá gia công là ... đồng một sản phẩm, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng, đã bao gồm tiền công, nhiên liệu, vật liệu phụ và các chi phí khác phục vụ việc gia công."
  • "Thuế giá trị gia tăng tính theo thuế suất do pháp luật quy định tại thời điểm xác định thuế của từng đợt giao thành phẩm."
  • "Định mức hao hụt nguyên liệu chính là ...%. Nguyên liệu thừa và phế liệu thu hồi thuộc về Bên A và được bàn giao kèm thành phẩm."
  • "Bên B lập hoá đơn cho giá gia công của từng đợt giao thành phẩm theo quy định pháp luật về hoá đơn, chứng từ."

Câu thứ hai là câu quan trọng nhất về thuế: nó cho thấy giá gia công đã bao trọn các khoản mà khoản 2 Điều 7 Nghị định 181/2025/NĐ-CP liệt kê, tránh việc sau này bên nhận đòi thêm "phí vật liệu phụ" ngoài hợp đồng mà hoá đơn không khớp.

Tự kiểm hoá đơn gia công trước khi gửi bên đặt

Kế toán bên nhận gia công có thể rà năm điểm sau cho mỗi đợt giao thành phẩm:

  1. Hoá đơn ghi đúng tên dịch vụ gia công và số lượng thành phẩm của đợt, khớp với biên bản giao nhận.
  2. Đơn giá trên hoá đơn là giá gia công chưa thuế đã gồm tiền công, vật liệu phụ, nhiên liệu theo hợp đồng; không có dòng "bán nguyên liệu chính" nào lọt vào.
  3. Thuế suất đã tra đúng cho dịch vụ gia công này, kể cả việc có thuộc nhóm được giảm còn 8% tới hết 31/12/2026 hay nằm trong phụ lục loại trừ của Nghị định 174/2025/NĐ-CP.
  4. Ngày lập hoá đơn khớp với ngày hoàn thành đợt gia công, không lập dồn nhiều đợt vào một ngày cuối tháng nếu các đợt hoàn thành khác ngày.
  5. Bảng quyết toán nguyên liệu (nhận, dùng, hao hụt, trả lại, phế liệu) đã được hai bên ký, để khi cơ quan thuế hỏi về nguyên liệu không có hoá đơn mua vào thì có ngay câu trả lời.

Điểm cuối hay bị bỏ qua nhất. Kho của bên nhận gia công luôn có một lượng lớn nguyên liệu không có hoá đơn mua vào, vì nó không phải của họ. Thiếu biên bản giao nhận và quyết toán nguyên liệu, lượng hàng đó rất khó giải thích khi kiểm tra.

Hộ kinh doanh nhận gia công

Nhiều cơ sở gia công nhỏ là hộ kinh doanh: một tổ may, một xưởng cơ khí gia đình, một cơ sở đóng gói. Hộ kinh doanh tính thuế theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu (điểm a2 khoản 2 Điều 12 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024), dùng hoá đơn bán hàng, không tách dòng thuế suất.

Doanh thu tính thuế là tổng tiền gia công ghi trên hoá đơn bán hàng, gồm cả vật liệu phụ và phí thu thêm. Tỷ lệ cụ thể theo nhóm: sản xuất, dịch vụ có gắn với hàng hoá là 3%; dịch vụ là 5%; phân phối, cung cấp hàng hoá là 1%; hoạt động khác là 2% (điểm b khoản 2 Điều 12). Gia công rơi vào nhóm nào do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định chi tiết theo khoản 4 Điều 12, nên hộ cần tra văn bản hướng dẫn hiện hành hoặc hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp, không tự chọn mức thấp nhất.

Ví dụ hộ C nhận đóng gói 10.000 hộp quà, tiền gia công 50.000.000 đồng. Nếu thuộc nhóm 3%, thuế giá trị gia tăng là 1.500.000 đồng; nếu thuộc nhóm 5%, là 2.500.000 đồng. Chênh lệch đủ lớn để đáng hỏi cho chắc.

Doanh nghiệp đặt gia công ở hộ kinh doanh cần biết họ sẽ nhận hoá đơn bán hàng, không có thuế đầu vào tách riêng để khấu trừ. Giá gia công thoả thuận nên được so trên cơ sở này.

Câu hỏi thường gặp

Giá gia công gồm những khoản nào để tính thuế giá trị gia tăng?

Theo khoản 2 Điều 7 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, giá gia công là giá theo hợp đồng chưa có thuế, gồm tiền công, chi phí nhiên liệu, vật liệu phụ và chi phí khác phục vụ việc gia công. Nguyên liệu chính bên đặt giao không thuộc giá gia công.

Bên nhận gia công có phải xuất hoá đơn cho nguyên liệu chính không?

Không, vì nguyên liệu chính vẫn thuộc sở hữu bên đặt gia công, bên nhận chỉ chế biến. Bên nhận lập hoá đơn cho giá gia công. Nếu bên nhận tự mua nguyên liệu chính thì hợp đồng thực chất là mua bán thành phẩm.

Vật liệu phụ ghi tách dòng có được loại khỏi giá tính thuế không?

Không. Vật liệu phụ bên nhận gia công tự mua và thu tiền của bên đặt là một phần của giá gia công theo khoản 2 Điều 7 Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Ghi tách dòng chỉ để minh bạch, tiền thuế vẫn tính trên cả khoản này.

Phế liệu thu hồi khi gia công bán ra chịu thuế suất nào?

Theo khoản 5 Điều 9 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, phế liệu thu hồi trong quá trình sản xuất áp thuế suất của chính mặt hàng phế liệu đó. Ai được bán phế liệu là chuyện hai bên thoả thuận trong hợp đồng gia công.

Gia công thành phẩm thuộc nhóm 5% thì dịch vụ gia công có được 5% không?

Văn bản trong phạm vi bài này không trả lời trực tiếp câu hỏi đó. Thuế suất 5% tại khoản 2 Điều 9 được liệt kê theo mặt hàng và dịch vụ cụ thể. Bạn nên hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp bằng văn bản trước khi ký hợp đồng.

Thời điểm lập hoá đơn gia công là lúc nào?

Gia công là dịch vụ, nên thời điểm xác định thuế là khi hoàn thành việc cung cấp dịch vụ hoặc khi lập hoá đơn, theo điểm b khoản 1 Điều 8 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024. Giao thành phẩm nhiều đợt thì xác định theo từng đợt hoàn thành.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138