Hàng hoá, dịch vụ dùng để khuyến mại theo đúng pháp luật thương mại có giá tính thuế giá trị gia tăng bằng không; riêng khuyến mại bằng hình thức giảm giá thì giá tính thuế là giá đã giảm. Căn cứ là điểm c khoản 1 Điều 7 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 và khoản 2 Điều 6 Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Giá tính thuế bằng không nghĩa là tiền thuế của phần hàng tặng bằng không, chứ không có nghĩa là bỏ qua chứng từ.
Điều kiện then chốt nằm ở chữ "theo quy định của pháp luật về thương mại". Chương trình không thực hiện đúng quy định khuyến mại thì hàng tặng bị tính thuế như hàng biếu, tặng: lấy giá của hàng cùng loại hoặc tương đương. Bài này đi qua sáu hình thức khuyến mại mà Nghị định 181/2025/NĐ-CP gọi tên, cách tính cho từng hình thức, một ví dụ "mua 10 tặng 1" có hai kịch bản đúng và sai, và cách thể hiện trên hoá đơn ở mức nguyên tắc.
Sáu hình thức khuyến mại và giá tính thuế tương ứng
Khoản 2 Điều 6 Nghị định 181/2025/NĐ-CP liệt kê cụ thể các hình thức có giá tính thuế bằng không hoặc không cộng giá trị hàng khuyến mại vào giá bán. Gom lại như sau:
| Hình thức | Giá tính thuế | Căn cứ |
|---|---|---|
| Đưa hàng mẫu, dịch vụ mẫu cho khách dùng thử không trả tiền | Hàng mẫu, dịch vụ mẫu bằng không | Điểm a khoản 2 Điều 6 |
| Tặng hàng hoá, cung cấp dịch vụ không thu tiền | Hàng, dịch vụ tặng bằng không | Điểm b khoản 2 Điều 6 |
| Bán hàng kèm phiếu mua hàng, phiếu sử dụng dịch vụ | Giá hàng bán ra không gồm giá trị phiếu | Điểm c khoản 2 Điều 6 |
| Bán hàng kèm phiếu dự thi để chọn người trao thưởng | Giá hàng bán ra không gồm giá trị giải thưởng | Điểm d khoản 2 Điều 6 |
| Bán hàng kèm chương trình mang tính may rủi gắn với việc mua | Giá hàng bán ra không gồm giá trị hàng trao thưởng | Điểm đ khoản 2 Điều 6 |
| Chương trình khách hàng thường xuyên, tặng thưởng theo số lượng, trị giá mua | Không gồm giá trị thẻ, phiếu ghi nhận, hình thức tương tự | Điểm e khoản 2 Điều 6 |
| Giảm giá trong thời gian khuyến mại đã đăng ký hoặc thông báo | Giá bán đã giảm | Phần đầu khoản 2 Điều 6 |
Dòng cuối là chỗ khác biệt duy nhất: với hình thức giảm giá, thuế vẫn tính bình thường nhưng trên giá đã giảm, không phải bằng không. Ví dụ áo giá chưa thuế 300.000 đồng, giảm còn 240.000 đồng trong thời gian khuyến mại đã thông báo, thì thuế 10% là 24.000 đồng, tính trên 240.000 đồng.
Câu cuối của điểm e chốt lại cả khoản: bán hàng theo các hình thức trên nhưng không thực hiện theo quy định về khuyến mại của pháp luật thương mại thì giá tính thuế thực hiện như hàng biếu, tặng, cho tại khoản 1 Điều 6.
Ví dụ "mua 10 thùng tặng 1 thùng": hai kịch bản
Giả định đại lý A (khấu trừ) bán dầu ăn đóng thùng cho cửa hàng tạp hoá, giá chưa thuế 1 triệu đồng một thùng, thuế suất 10%, giả định không thuộc diện giảm. Cửa hàng mua 10 thùng và được tặng thêm 1 thùng.
| Chỉ tiêu | Kịch bản 1: khuyến mại đúng thủ tục thương mại | Kịch bản 2: không thực hiện theo quy định khuyến mại |
|---|---|---|
| Giá tính thuế 10 thùng bán | 10 triệu đồng | 10 triệu đồng |
| Giá tính thuế 1 thùng tặng | Bằng không | 1 triệu đồng (giá hàng cùng loại) |
| Thuế đầu ra của đơn hàng | 1 triệu đồng | 1,1 triệu đồng |
| Khách hàng trả | 11 triệu đồng | 11 triệu đồng |
| Phần thuế đại lý tự gánh | Không có | 0,1 triệu đồng |
Ở kịch bản 2, khách vẫn trả 11 triệu đồng vì thùng tặng không thu tiền, nhưng đại lý phải tính thêm 0,1 triệu đồng thuế đầu ra cho thùng tặng và tự chịu khoản này. Với một chương trình kéo dài cả quý trên hàng nghìn đơn, chênh lệch không còn nhỏ.
Phần thuế đầu vào của thùng hàng mang tặng vẫn được khấu trừ ở cả hai kịch bản: khoản 7 Điều 23 Nghị định 181/2025/NĐ-CP cho khấu trừ thuế đầu vào của hàng hoá dùng để cho, biếu, tặng, khuyến mại, quảng cáo. Như vậy khác biệt giữa hai kịch bản nằm hoàn toàn ở phía đầu ra.
"Theo quy định của pháp luật về thương mại" nghĩa là gì với người bán
Luật Thuế giá trị gia tăng không tự định nghĩa thế nào là khuyến mại hợp lệ mà dẫn sang pháp luật thương mại. Nghị định 181/2025/NĐ-CP khi nói về hình thức giảm giá dùng cụm "thời gian khuyến mại đã đăng ký hoặc thông báo theo quy định của pháp luật thương mại về hoạt động xúc tiến thương mại". Tức là trước khi tính thuế bằng không, người bán phải trả lời được câu hỏi: chương trình này đã làm đủ thủ tục mà pháp luật thương mại yêu cầu chưa.
Thủ tục cụ thể (hình thức nào phải đăng ký, hình thức nào chỉ cần thông báo, gửi cơ quan nào, giới hạn giá trị hàng khuyến mại) thuộc pháp luật thương mại, không có trong các văn bản thuế được dẫn ở bài này. Vì vậy cách làm an toàn là để bộ phận bán hàng hoặc pháp chế làm thủ tục thương mại, còn kế toán lưu bản đăng ký hoặc thông báo kèm hồ sơ thuế của kỳ. Khi cơ quan thuế hỏi vì sao hàng tặng có giá tính thuế bằng không, đó là chứng từ đầu tiên phải đưa ra.
Hai trường hợp hay rơi vào "không thực hiện theo quy định": chương trình chạy quá thời gian đã thông báo, và tặng hàng theo thoả thuận miệng giữa nhân viên bán hàng với khách quen. Trường hợp sau về bản chất là biếu tặng, không phải khuyến mại.
Thể hiện hàng khuyến mại trên hoá đơn: những nguyên tắc chắc chắn
Nội dung chi tiết phải ghi trên hoá đơn đối với hàng khuyến mại thuộc pháp luật về hoá đơn, chứng từ (Nghị định 123/2020/NĐ-CP và văn bản sửa đổi, gồm Nghị định 70/2025/NĐ-CP), cần tra văn bản hiện hành. Từ luật thuế, có thể chốt những nguyên tắc sau:
- Hàng tặng là hàng hoá xuất ra khỏi doanh nghiệp, nên phải có chứng từ; giá tính thuế bằng không không đồng nghĩa với không có chứng từ.
- Với hình thức tặng không thu tiền, dòng hàng tặng có tiền thuế bằng không vì giá tính thuế bằng không.
- Với hình thức giảm giá, đơn giá trên hoá đơn là giá đã giảm, thuế tính trên giá đó; không ghi giá gốc rồi trừ một khoản "khuyến mại" ở dòng tổng mà không phân bổ.
- Với phiếu mua hàng, giá hàng bán ra ghi trên hoá đơn không gồm giá trị phiếu tặng kèm.
- Số lượng hàng tặng trên chứng từ phải khớp với số xuất kho, để đối chiếu tồn kho và chương trình đã đăng ký.
- Nhiều đơn vị ghi chú tên chương trình và thời gian khuyến mại ngay trên dòng hàng để người đọc hiểu vì sao tiền thuế bằng không; cách ghi chú cụ thể theo quy định hoá đơn hiện hành.
Khi phần mềm hoá đơn có trường riêng cho hàng khuyến mại, dùng đúng trường đó thay vì gõ đơn giá bằng 0 như hàng bình thường, để dữ liệu gửi cơ quan thuế thể hiện đúng bản chất giao dịch.
Những tình huống dễ tính sai
Tặng hàng khác loại với hàng bán. Ví dụ mua máy xay tặng bộ cốc. Hình thức vẫn là tặng hàng không thu tiền theo điểm b khoản 2 Điều 6, giá tính thuế của bộ cốc bằng không nếu chương trình đúng thủ tục. Thuế suất của bộ cốc không ảnh hưởng vì nhân với không.
Khách được tích điểm đổi quà. Đây là chương trình khách hàng thường xuyên tại điểm e. Giá tính thuế của hàng bán ra không gồm giá trị thẻ, phiếu ghi nhận; quà đổi điểm đi theo nguyên tắc của chương trình đã đăng ký hoặc thông báo.
Giảm giá sâu nhưng không thông báo, coi như "giá bán mới". Nếu thực sự là giá bán mới cho mọi khách, thì giá tính thuế là giá bán ra theo điểm a khoản 1 Điều 7 Luật. Rủi ro nằm ở chỗ giá thấp bất thường so với giá trước đó mà không có chương trình, khi bị đối chiếu khó giải thích.
Tặng dịch vụ kèm hàng hoá, ví dụ miễn phí lắp đặt. Nếu lắp đặt là một phần của giá bán đã thoả thuận thì không phải hàng tặng, giá tính thuế là toàn bộ giá bán. Nếu là dịch vụ tặng trong chương trình khuyến mại riêng thì đi theo điểm b.
Giảm giá khuyến mại, chiết khấu thương mại và biếu tặng: đừng gọi lẫn
Ba khoản này đều làm người mua trả ít hơn hoặc nhận thêm hàng, nhưng căn cứ tính thuế khác nhau. Gọi sai tên trên chứng từ là áp sai cách tính.
| Khoản | Bản chất | Giá tính thuế | Căn cứ |
|---|---|---|---|
| Giảm giá khuyến mại | Bán thấp hơn giá trước đó trong thời gian khuyến mại đã đăng ký hoặc thông báo | Giá bán đã giảm | Khoản 2 Điều 6 Nghị định 181/2025/NĐ-CP |
| Tặng hàng trong chương trình khuyến mại | Hàng đi kèm việc bán, chương trình đúng pháp luật thương mại | Bằng không cho phần hàng tặng | Điểm b khoản 2 Điều 6 |
| Chiết khấu thương mại | Giảm cho khách theo thoả thuận mua hàng | Giá bán đã chiết khấu, chưa thuế | Khoản 2 Điều 14 Nghị định 181/2025/NĐ-CP |
| Biếu, tặng không gắn chương trình | Cho không, không gắn việc bán | Giá hàng cùng loại hoặc tương đương | Khoản 1 Điều 6 Nghị định 181/2025/NĐ-CP |
Mẹo phân biệt nhanh: có chương trình đã đăng ký hoặc thông báo không, có gắn với một giao dịch bán không. Có cả hai thì nghĩ tới khuyến mại; chỉ có giao dịch bán và thoả thuận giảm theo lượng mua thì nghĩ tới chiết khấu thương mại; không có giao dịch bán nào thì là biếu tặng.
Kiểm một chương trình khuyến mại trước khi chạy
Trước ngày chương trình bắt đầu, kế toán và người phụ trách bán hàng nên ngồi lại kiểm năm việc:
- Chương trình thuộc hình thức nào trong sáu hình thức tại khoản 2 Điều 6 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, hay là giảm giá.
- Thủ tục đăng ký hoặc thông báo theo pháp luật thương mại đã làm chưa, bản lưu ở đâu.
- Phần mềm bán hàng và hoá đơn đã cài đúng cách ghi hàng khuyến mại cho chương trình chưa, chạy thử một hoá đơn nháp.
- Thời gian bắt đầu, kết thúc trên phần mềm có khớp đúng thời gian đã đăng ký, thông báo không.
- Sau khi kết thúc, đối chiếu số hàng khuyến mại xuất ra với số đã đăng ký và với chứng từ, lưu chung vào hồ sơ thuế của kỳ.
Câu hỏi nên gửi cơ quan thuế quản lý trực tiếp nếu còn vướng: "chương trình có hình thức X, đã thông báo ngày Y, hàng tặng có giá tính thuế bằng không theo điểm nào khoản 2 Điều 6 Nghị định 181/2025/NĐ-CP". Hỏi theo khung này giúp nhận câu trả lời đúng trọng tâm.
Câu hỏi thường gặp
Hàng tặng kèm khi bán có phải tính thuế giá trị gia tăng không?
Nếu chương trình khuyến mại thực hiện đúng pháp luật thương mại thì hàng tặng có giá tính thuế bằng không theo điểm b khoản 2 Điều 6 Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Không đúng quy định khuyến mại thì tính như hàng biếu, tặng, theo giá hàng cùng loại.
Giảm giá khuyến mại thì tính thuế trên giá nào?
Trên giá bán đã giảm áp dụng trong thời gian khuyến mại đã đăng ký hoặc thông báo, theo khoản 2 Điều 6 Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Thuế vẫn tính bình thường, chỉ là nền tính thuế thấp hơn giá gốc.
Thuế đầu vào của hàng dùng để khuyến mại có được khấu trừ không?
Được. Khoản 7 Điều 23 Nghị định 181/2025/NĐ-CP cho khấu trừ thuế đầu vào của hàng hoá mua ngoài hoặc tự sản xuất mà cơ sở kinh doanh dùng để cho, biếu, tặng, khuyến mại, quảng cáo, khi đáp ứng điều kiện khấu trừ chung.
Hàng mẫu cho khách dùng thử có phải xuất hoá đơn không?
Hàng mẫu, dịch vụ mẫu để khách dùng thử không trả tiền có giá tính thuế bằng không theo điểm a khoản 2 Điều 6 Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Hàng vẫn xuất kho nên cần chứng từ; loại chứng từ cụ thể theo quy định hoá đơn hiện hành.
Khuyến mại quá thời gian đã thông báo thì sao?
Phần hàng tặng ngoài thời gian đã thông báo có nguy cơ bị coi là không thực hiện theo quy định khuyến mại, khi đó giá tính thuế tính như hàng biếu, tặng theo khoản 1 Điều 6 Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Nên khớp thời gian trên phần mềm với thông báo.
Tặng phiếu mua hàng kèm sản phẩm thì giá tính thuế của sản phẩm là bao nhiêu?
Theo điểm c khoản 2 Điều 6 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, giá tính thuế của hàng bán ra không bao gồm giá trị phiếu mua hàng, phiếu sử dụng dịch vụ tặng kèm, nên thuế tính trên giá bán của chính sản phẩm.