GiaTang.comGia Tăng
Giảm 2% thuế GTGT (thuế suất 8%)

Cách ghi hoá đơn GTGT thuế suất 8%: thuế suất, tiền thuế và hoá đơn nhiều mức thuế

Hoá đơn GTGT cho hàng được giảm ghi "8%" ở dòng thuế suất, kèm tiền thuế và tổng thanh toán; hoá đơn nhiều mặt hàng phải ghi thuế suất từng dòng.

A Vietnamese office clerk at a wooden desk stapling blank sheets of paper beside a calculator, top-down shot, crisp morning light, navy folder and a small green plant

Với hàng hoá, dịch vụ được giảm thuế, người bán theo phương pháp khấu trừ lập hoá đơn giá trị gia tăng ghi "8%" tại dòng thuế suất, ghi tiền thuế giá trị gia tăng và tổng số tiền người mua phải thanh toán, theo điểm a khoản 3 Điều 1 Nghị định 174/2025/NĐ-CP. Nếu một hoá đơn có hàng hoá, dịch vụ chịu các mức khác nhau, khoản 4 Điều 1 yêu cầu ghi rõ thuế suất của từng hàng hoá, dịch vụ.

Quy định ngắn, nhưng hoá đơn thực tế có đủ thứ rắc rối: dòng hàng tặng, chiết khấu, giá đã gồm thuế, hàng bị loại trừ lẫn trong đơn. Bài này đưa ra mẫu trình bày minh hoạ, cách tách thuế 8% từ giá thanh toán, cách xử lý khuyến mại và danh sách lỗi hay gặp. Thủ tục lập hoá đơn điện tử chi tiết thuộc pháp luật về hoá đơn, chứng từ (Nghị định 123/2020/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi); bài chỉ nói phần liên quan tới thuế suất 8%.

Ba chỗ phải đúng trên một hoá đơn 8%

Ví dụ giả định: công ty B theo phương pháp khấu trừ bán cho công ty D 50 bộ bàn làm việc, đơn giá chưa thuế 2.000.000 đồng, mặt hàng đã được kiểm là không thuộc Phụ lục I, II. Phần thân hoá đơn nên trình bày như sau:

Nội dung trên hoá đơnGhiCăn cứ
Thành tiền chưa có thuế100.000.000 đồngGiá tính thuế theo điểm a khoản 1 Điều 7 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024
Thuế suất8%Điểm a khoản 3 Điều 1 Nghị định 174/2025/NĐ-CP
Tiền thuế giá trị gia tăng8.000.000 đồngThành tiền chưa thuế nhân 8%
Tổng tiền thanh toán108.000.000 đồngĐiểm a khoản 3 Điều 1

Hoá đơn giá trị gia tăng 8% không cần thêm câu ghi chú "giảm thuế theo Nghị quyết…" như hoá đơn bán hàng của người tính theo tỷ lệ. Con số "8%" ở dòng thuế suất đã đủ thể hiện việc giảm. Ghi thêm ghi chú không sai, nhưng không thay được việc ghi đúng thuế suất.

Căn cứ chính hoá đơn này, công ty B kê khai thuế đầu ra 8.000.000 đồng, còn công ty D (nếu theo phương pháp khấu trừ) kê khai đầu vào đúng 8.000.000 đồng, không được tự "quy đổi" về mức 10%.

Hoá đơn có nhiều mức thuế suất

Đơn hàng thực tế ít khi chỉ có một loại hàng. Ví dụ giả định: cửa hàng thiết bị văn phòng E (phương pháp khấu trừ) bán cho một trường học trong cùng một lần giao:

DòngHàng hoá, dịch vụThành tiền chưa thuếThuế suấtTiền thuế
1Bàn ghế học sinh (được giảm)40.000.000 đồng8%3.200.000 đồng
2Bảng, phấn, thước (thiết bị giảng dạy theo điểm i khoản 2 Điều 9 Luật)10.000.000 đồng5%500.000 đồng
3Tủ hồ sơ bằng thép (giả định thuộc nhóm sản phẩm kim loại)20.000.000 đồng10%2.000.000 đồng
4Công lắp đặt (được giảm)5.000.000 đồng8%400.000 đồng
Cộng75.000.000 đồng6.100.000 đồng

Mỗi dòng mang thuế suất của chính nó, đúng yêu cầu của khoản 4 Điều 1 Nghị định 174/2025/NĐ-CP. Không được tính một thuế suất bình quân cho cả hoá đơn, và không được gộp dòng 3 vào dòng 1 chỉ vì cùng là "đồ nội thất".

Nếu phần mềm hoá đơn của đơn vị chỉ cho một thuế suất trên một hoá đơn, giải pháp là tách thành nhiều hoá đơn theo từng mức. Cách tách hay gộp hoá đơn cụ thể tra theo pháp luật hoá đơn hiện hành.

Tách thuế 8% từ giá đã gồm thuế

Bán lẻ cho người tiêu dùng thường báo giá đã gồm thuế. Điểm k khoản 1 Điều 7 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 cho công thức: giá chưa có thuế bằng giá thanh toán chia cho (1 + thuế suất). Với hàng được giảm, mẫu số là 1,08, không phải 1,1.

Ví dụ giả định: cửa hàng F bán một chiếc quạt giá thanh toán 1.080.000 đồng. Giá chưa thuế = 1.080.000 / 1,08 = 1.000.000 đồng; tiền thuế = 80.000 đồng. Nếu kế toán vẫn chia 1,1 theo thói quen cũ, giá chưa thuế ra khoảng 981.818 đồng và tiền thuế khoảng 98.182 đồng, tức là kê khai thừa thuế đầu ra so với đúng thuế suất của mặt hàng.

Với đơn nhiều mặt hàng có giá đã gồm thuế khác thuế suất, phải tách từng dòng theo mẫu số riêng: dòng 8% chia 1,08, dòng 10% chia 1,1, dòng 5% chia 1,05, rồi mới cộng. Chia tổng hoá đơn cho một hệ số chung là sai. Cách làm tròn đơn giá và thành tiền khi tách ngược có bài riêng ở chuyên mục cách tính VAT; ở đây chỉ cần nhớ hệ số 1,08 áp cho đúng những dòng được giảm.

Hàng khuyến mại, hàng tặng và giảm giá trên hoá đơn 8%

Hàng khuyến mại đúng quy định. Điểm c khoản 1 Điều 7 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 xác định giá tính thuế của hàng hoá, dịch vụ dùng để khuyến mại theo pháp luật thương mại bằng không. Tiền thuế dòng đó bằng không dù thuế suất ghi 8% hay 10%. Dòng hàng tặng vẫn nên ghi đúng thuế suất của mặt hàng để nhất quán với mã hàng.

Khuyến mại bằng hình thức giảm giá. Khoản 2 Điều 6 Nghị định 181/2025/NĐ-CP: giá tính thuế là giá bán đã giảm áp dụng trong thời gian khuyến mại đã đăng ký hoặc thông báo. Ví dụ giá chưa thuế 1.000.000 đồng, giảm 20% còn 800.000 đồng, thì thuế 8% tính trên 800.000 đồng, tức 64.000 đồng.

Biếu, tặng, tiêu dùng nội bộ không theo chương trình khuyến mại. Giá tính thuế là giá của hàng cùng loại hoặc tương đương tại thời điểm phát sinh, theo khoản 1 Điều 6 Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Nghị định 174/2025/NĐ-CP giảm theo nhóm hàng hoá, dịch vụ chứ không theo hình thức giao dịch; tuy vậy với trường hợp biếu tặng nên hỏi cơ quan thuế quản lý để chốt thuế suất ghi trên hoá đơn.

Khuyến mại không thực hiện theo pháp luật thương mại. Theo khoản 2 Điều 6 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, khi đó giá tính thuế xác định như hàng biếu, tặng. Đây là chỗ hay bị truy thu vì doanh nghiệp tưởng mọi hàng tặng đều có giá tính thuế bằng không.

Cài đặt mã hàng để hoá đơn tự đúng

Lỗi thuế suất trên hoá đơn phần lớn bắt nguồn từ dữ liệu mã hàng, không phải từ người lập hoá đơn. Một số việc nên làm một lần:

  • Gắn thuế suất vào từng mã hàng thay vì để người bán chọn tay khi lập hoá đơn.
  • Với mã hàng được giảm, lưu cả hai giá trị: thuế suất trong giai đoạn giảm (8%) và thuế suất gốc (10%), kèm ngày hết hiệu lực 31/12/2026, để đổi lại chỉ bằng một thao tác khi cần.
  • Mã hàng bị loại trừ thì ghi chú căn cứ (dòng nào của Phụ lục I hoặc II) ngay trong danh mục để người khác hiểu vì sao giữ 10%.
  • Khoá quyền sửa thuế suất trên từng hoá đơn; chỉ kế toán trưởng được mở khi có lý do và lưu vết.
  • Mỗi tháng lọc báo cáo hoá đơn theo thuế suất, so tỷ trọng doanh thu 8% với tháng trước. Tỷ trọng nhảy đột ngột thường là dấu hiệu có mã hàng bị đổi thuế suất nhầm.

Không cần mua thêm công cụ chuyên dụng nào cho việc này; phần lớn phần mềm bán hàng và hoá đơn đều cho gắn thuế suất theo mã hàng. Việc quan trọng là có người chịu trách nhiệm duy trì danh mục.

Hàng trả lại và chiết khấu thương mại trên hàng đã ghi 8%

Nguyên tắc chung. Hàng trả lại, chiết khấu thương mại hay giảm giá sau bán đều làm thay đổi giá tính thuế của giao dịch đã lập hoá đơn. Phần thay đổi đó gắn với hàng hoá, dịch vụ đã bán, nên logic là tính theo thuế suất đã ghi cho dòng hàng đó trên hoá đơn gốc. Cách lập chứng từ cụ thể (hoá đơn điều chỉnh, hoá đơn của bên trả hàng…) theo pháp luật hoá đơn hiện hành.

Ví dụ trả hàng qua mốc chuyển năm. Công ty B bán 100 bộ bàn tháng 11/2026, ghi 8%, giá chưa thuế 100 triệu đồng. Tháng 2/2027 khách trả lại 10 bộ. Phần trả lại có giá chưa thuế 10 triệu đồng; điều chỉnh tiền thuế theo 8% là 800.000 đồng, không phải 1 triệu đồng theo mức 10% đang áp lúc trả hàng (nếu chính sách không được gia hạn). Trường hợp này nên hỏi cơ quan thuế quản lý để xác nhận cách làm trước khi lập chứng từ.

Chiết khấu thương mại theo doanh số. Khi chiết khấu tính trên doanh số của nhiều hoá đơn có các mức thuế suất khác nhau, phải phân bổ số chiết khấu theo từng nhóm thuế suất. Ví dụ doanh số quý gồm 300 triệu đồng hàng 8% và 100 triệu đồng hàng 10%, chiết khấu 1% thì phần 3 triệu đồng điều chỉnh theo 8%, phần 1 triệu đồng điều chỉnh theo 10%.

Chỗ hay sót. Phần mềm thường lấy thuế suất mặc định của mã hàng tại ngày lập chứng từ điều chỉnh. Sau 31/12/2026, nếu mã hàng đã đổi về 10%, chứng từ điều chỉnh cho hàng bán năm 2026 dễ bị tính sai. Kiểm tay trước khi phát hành.

Lỗi hay gặp trên hoá đơn 8%

Ghi 8% nhưng tính tiền thuế theo 10%. Xảy ra khi người lập hoá đơn sửa tay ô thuế suất nhưng công thức tiền thuế vẫn theo mã cũ. Kiểm bằng cách nhân lại thành tiền với 8%.

Một thuế suất cho cả hoá đơn nhiều mặt hàng. Trái khoản 4 Điều 1 Nghị định 174/2025/NĐ-CP. Hậu quả là hoặc kê khai thiếu thuế với hàng 10%, hoặc khách trả thừa với hàng 8%.

Ghi 8% cho hàng 5%. Hàng 5% không được giảm và cũng không bị nâng lên. Ghi 8% là sai thuế suất, khách trả thừa tiền.

Dùng hoá đơn bán hàng nhưng ghi thuế suất 8%. Người tính theo tỷ lệ không ghi thuế suất trên hoá đơn bán hàng; họ ghi chú số tiền giảm 20% mức tỷ lệ theo điểm b khoản 3 Điều 1.

Lập hoá đơn sau 31/12/2026 vẫn ghi 8%. Nếu chưa có văn bản gia hạn, giao dịch có thời điểm xác định thuế từ 01/01/2027 phải trở về 10%. Kiểm tra lại văn bản mới trước khi lập hoá đơn đầu năm.

Câu hỏi thường gặp

Hoá đơn giá trị gia tăng 8% có phải ghi chú "giảm thuế theo Nghị quyết 204" không?

Nghị định 174/2025/NĐ-CP chỉ yêu cầu ghi "8%" ở dòng thuế suất, tiền thuế và tổng thanh toán. Câu ghi chú số tiền giảm là yêu cầu với hoá đơn bán hàng của người tính thuế theo tỷ lệ %.

Một hoá đơn có cả hàng 8% và hàng 10% có được không?

Được, miễn là ghi rõ thuế suất của từng hàng hoá, dịch vụ theo khoản 4 Điều 1 Nghị định 174/2025/NĐ-CP. Nếu phần mềm không hỗ trợ nhiều thuế suất, tách thành nhiều hoá đơn.

Tách giá chưa thuế từ giá thanh toán của hàng được giảm thì chia cho bao nhiêu?

Chia cho 1,08 theo công thức ở điểm k khoản 1 Điều 7 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024. Chia 1,1 là áp nhầm thuế suất 10% và làm sai cả giá chưa thuế lẫn tiền thuế.

Hàng tặng kèm trong chương trình khuyến mại ghi thuế suất bao nhiêu?

Ghi thuế suất của chính mặt hàng; giá tính thuế bằng không theo điểm c khoản 1 Điều 7 Luật nếu khuyến mại thực hiện đúng pháp luật thương mại, nên tiền thuế bằng không.

Người mua nhận hoá đơn 8% được kê khai đầu vào bao nhiêu?

Kê khai đúng số thuế đã giảm ghi trên hoá đơn, theo điểm a khoản 3 Điều 1 Nghị định 174/2025/NĐ-CP. Người mua không được tự tính lại theo 10%.

Hàng thuộc Phụ lục I lẫn trong đơn có làm cả hoá đơn mất quyền ghi 8% không?

Không. Chỉ dòng hàng thuộc phụ lục giữ 10%; các dòng hàng được giảm vẫn ghi 8%. Quan trọng là tách đúng dòng và ghi thuế suất riêng cho từng dòng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138