GiaTang.comGia Tăng
Giảm 2% thuế GTGT (thuế suất 8%)

Hàng hoá nào được giảm thuế GTGT còn 8%: bốn bước tự xác định mặt hàng của mình

Hàng hoá, dịch vụ đang chịu 10% và không nằm trong Phụ lục I, II Nghị định 174/2025/NĐ-CP thì được giảm còn 8%. Bốn bước tự kiểm tra kèm ví dụ.

A young Vietnamese shop owner kneeling in a narrow storeroom, sorting cardboard boxes into two neat stacks, photographed from a low side angle under cool fluorescent light

Một mặt hàng được giảm thuế giá trị gia tăng còn 8% khi hội đủ hai điều: đang chịu thuế suất 10% theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, và không thuộc danh mục loại trừ ở Phụ lục I, Phụ lục II ban hành kèm Nghị định 174/2025/NĐ-CP. Chính sách áp dụng từ 01/7/2025 đến hết 31/12/2026, và người bán phải theo phương pháp khấu trừ mới ghi "8%"; người tính theo tỷ lệ % được giảm 20% mức tỷ lệ thay vì ghi 8%.

Nghị định không liệt kê hàng được giảm mà liệt kê hàng bị loại trừ. Vì vậy cách tra đúng là đi theo chiều ngược: bắt đầu từ thuế suất hiện tại của mặt hàng, rồi loại dần. Bài này đưa ra bốn bước kiểm, bảng ví dụ và những trường hợp ranh giới hay gây tranh cãi.

Bốn bước kiểm cho một mặt hàng

Làm lần lượt, dừng ngay ở bước nào cho kết quả "không được giảm". Ghi lại căn cứ của từng bước vào hồ sơ mặt hàng để lần sau không phải tra lại.

  1. Bước 1, mặt hàng có chịu thuế giá trị gia tăng không? Đối chiếu Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 (đã sửa bởi Luật 149/2025/QH15) và Điều 4 Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Thuộc đối tượng không chịu thuế thì không có gì để giảm.
  2. Bước 2, thuế suất hiện tại là bao nhiêu? Hàng thuộc khoản 1 Điều 9 Luật (0%) hoặc khoản 2 Điều 9 (5%) thì dừng: giảm thuế không áp cho hai mức này. Chỉ hàng thuộc khoản 3 Điều 9 (10%) mới đi tiếp.
  3. Bước 3, có nằm trong Phụ lục I không? Phụ lục I gồm viễn thông, hoạt động tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản, sản phẩm kim loại, sản phẩm khai khoáng (trừ than), theo điểm a khoản 1 Điều 1 Nghị định 174/2025/NĐ-CP.
  4. Bước 4, có nằm trong Phụ lục II không? Phụ lục II là hàng hoá, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ xăng), theo điểm b khoản 1 Điều 1.
  5. Kết luận: qua đủ bốn bước mà không bị loại thì mặt hàng được giảm. Người bán theo phương pháp khấu trừ ghi 8%; người tính theo tỷ lệ % ghi giảm 20% mức tỷ lệ trên hoá đơn bán hàng.

Bước 3 và bước 4 phải tra theo phụ lục thật của Nghị định 174/2025/NĐ-CP, vì phụ lục mô tả theo mã ngành, mã hàng chi tiết hơn nhiều so với tên nhóm. Bài viết này không chép lại phụ lục; bạn cần mở văn bản gốc và tìm đúng dòng của mặt hàng mình.

Áp bốn bước vào vài mặt hàng giả định

Bảng dưới minh hoạ cách đi qua bốn bước. Các kết luận về Phụ lục I, II chỉ là ví dụ lập luận; mặt hàng thật của bạn phải tra phụ lục để chốt.

Mặt hàng giả địnhBước 1–2: thuế suất theo LuậtBước 3–4: phụ lụcKết quả
Bàn ghế gỗ do xưởng A bán cho văn phòng10%Cần tra; bàn ghế gỗ thường không thuộc các nhóm loại trừ nêu trong Điều 1Nhiều khả năng được giảm, ghi 8%
Phân bón do cửa hàng vật tư bán5% (điểm b khoản 2 Điều 9 Luật)Không cần traKhông giảm, giữ 5%
Dịch vụ sửa chữa điều hoà10%Không phải viễn thông, tài chính, bất động sảnNhiều khả năng được giảm
Cước dịch vụ viễn thông10%Nhóm viễn thông thuộc Phụ lục IKhông giảm, giữ 10%
Bia do đại lý bán10%Hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, Phụ lục IIKhông giảm, giữ 10%
Xăng bán lẻ10%Chịu thuế tiêu thụ đặc biệt nhưng được trừ ra khỏi loại trừĐược giảm

Chữ "nhiều khả năng" trong bảng là cố ý. Ví dụ bàn ghế có khung kim loại đặt ra câu hỏi có phải "sản phẩm kim loại" hay không; câu trả lời nằm ở mã hàng trong Phụ lục I, không nằm ở cảm nhận của người bán. Khi một mặt hàng có thể xếp vào hai mã khác nhau, ghi lại lý do xếp mã và hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp trước khi xuất hoá đơn hàng loạt.

Dịch vụ cũng được giảm, không chỉ hàng hoá

Nghị định nói "nhóm hàng hoá, dịch vụ". Khoản 1 Điều 1 Nghị định 174/2025/NĐ-CP áp cho cả hàng hoá lẫn dịch vụ đang chịu 10%. Nhiều người chỉ nghĩ tới hàng trên kệ mà quên dịch vụ ăn uống, lưu trú, vận chuyển, sửa chữa, tư vấn, quảng cáo, nếu các dịch vụ này không nằm trong nhóm loại trừ.

Dịch vụ tài chính và bảo hiểm cần tách hai lớp. Nhiều dịch vụ tài chính, bảo hiểm vốn thuộc đối tượng không chịu thuế theo Điều 5 Luật, nên đã dừng ở bước 1. Phần dịch vụ tài chính, bảo hiểm có chịu 10% thì lại bị loại trừ ở bước 3. Kết quả là nhóm này gần như không có phần nào được giảm.

Dịch vụ gắn với bất động sản. Kinh doanh bất động sản bị loại trừ. Nhưng dịch vụ sửa chữa nhà, thiết kế nội thất, vệ sinh toà nhà là dịch vụ khác, cần xét riêng theo phụ lục; đừng gộp hết vào "bất động sản" chỉ vì khách hàng là chủ đầu tư.

Một hợp đồng có nhiều hạng mục. Hợp đồng trọn gói gồm cung cấp thiết bị và lắp đặt có thể có hạng mục được giảm và hạng mục không. Theo khoản 4 Điều 1 Nghị định 174/2025/NĐ-CP, trên hoá đơn giá trị gia tăng phải ghi rõ thuế suất của từng hàng hoá, dịch vụ; không gộp chung một dòng.

Những trường hợp ranh giới hay bị hỏi

Than và xăng. Đây là hai ngoại lệ của ngoại lệ: sản phẩm khai khoáng bị loại trừ nhưng than thì không; hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt bị loại trừ nhưng xăng thì không. Cả hai vẫn được giảm nếu đang chịu 10%. Các nhiên liệu khác không phải xăng cần tra phụ lục riêng.

Hàng trong phụ lục nhưng thuộc diện 5% hoặc không chịu thuế. Điểm c khoản 1 Điều 1 nói rõ: thực hiện theo Luật Thuế giá trị gia tăng và không được giảm. Nói cách khác, phụ lục không biến hàng 5% thành 10% hay ngược lại.

Phế liệu thu hồi. Theo khoản 5 Điều 9 Luật (sửa bởi Luật 149/2025/QH15), phế phẩm, phụ phẩm, phế liệu áp thuế suất của chính mặt hàng phế liệu đó. Phế liệu kim loại thì cần tra kỹ nhóm sản phẩm kim loại ở Phụ lục I trước khi ghi 8%.

Hàng tự sản xuất qua nhiều công đoạn. Một doanh nghiệp mua thép về gia công thành giá kệ rồi bán. Thép đầu vào có thể bị loại trừ, nhưng giá kệ là sản phẩm khác; câu hỏi là giá kệ có thuộc mã sản phẩm kim loại trong phụ lục hay không. Tra mã của thành phẩm, không suy từ nguyên liệu.

Phân loại sai thì hậu quả khác nhau theo chiều sai

Sai lầm khi xếp mặt hàng không đối xứng. Ghi 8% cho hàng không được giảm và ghi 10% cho hàng được giảm dẫn tới hai loại hậu quả khác hẳn nhau, nên mức thận trọng cũng khác nhau.

Chiều saiHậu quả với người bánHậu quả với người muaCách xử lý theo nguyên tắc
Ghi 8% cho hàng bị loại trừKê khai thiếu thuế đầu ra, có thể bị truy thu phần chênh 2% và tiền chậm nộpChỉ khấu trừ được số thuế ghi trên hoá đơn; hoá đơn sai phải xử lý lạiXử lý hoá đơn theo pháp luật hoá đơn, chứng từ; kê khai bổ sung phần thuế còn thiếu
Ghi 10% cho hàng được giảmThu của khách nhiều hơn mức chính sách cho phép; khách có thể yêu cầu lập lại hoá đơnTrả thêm tiền thuế, mất lợi ích mà chính sách dành cho người muaTheo khoản 5 Điều 1 Nghị định 174/2025/NĐ-CP: xử lý hoá đơn, người bán điều chỉnh đầu ra, người mua điều chỉnh đầu vào
Ghi 8% cho hàng 5%Kê khai thừa thuế đầu ra, báo giá cao hơn đối thủTrả thừa tiềnLập lại hoá đơn đúng thuế suất 5%

Chiều sai thứ nhất nguy hiểm hơn vì làm thiếu tiền thuế nộp ngân sách. Vì vậy với mặt hàng còn nghi ngờ thuộc nhóm loại trừ, nên giữ 10% cho tới khi có câu trả lời chính thức, rồi xử lý hoá đơn nếu kết luận là được giảm. Mức tiền chậm nộp và thời hạn kê khai bổ sung theo Luật Quản lý thuế; tra văn bản hiện hành, không ước lượng.

Người tính theo tỷ lệ % đi qua bốn bước như thế nào

Bốn bước ở trên vẫn dùng được cho doanh nghiệp, hợp tác xã có doanh thu dưới 1 tỷ đồng và hộ, cá nhân kinh doanh tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu, chỉ khác ở bước 2. Người tính theo tỷ lệ không có "thuế suất" trên hoá đơn bán hàng, nhưng mặt hàng của họ vẫn có một thuế suất theo Luật nếu được bán bởi người theo phương pháp khấu trừ. Câu hỏi ở bước 2 vì vậy là: nếu mặt hàng này được bán bởi một doanh nghiệp khấu trừ, nó chịu 10% hay không.

Ví dụ giả định: cửa hàng A tính thuế theo tỷ lệ, bán đồ gia dụng nhựa và bán phân bón. Đồ gia dụng nhựa, nếu do doanh nghiệp khấu trừ bán, chịu 10% và không thuộc phụ lục loại trừ, nên phần doanh thu này được giảm 20% mức tỷ lệ 1% của hoạt động phân phối hàng hoá. Phân bón chịu 5% theo Luật nên phần doanh thu phân bón không được giảm, vẫn tính đủ 1%.

Hệ quả thực tế là cửa hàng A phải tách doanh thu theo hai nhóm trong sổ sách và trên hoá đơn bán hàng, vì khoản 4 Điều 1 Nghị định 174/2025/NĐ-CP yêu cầu hoá đơn bán hàng ghi rõ số tiền được giảm. Cách tính chi tiết cho hộ kinh doanh, kèm bảng các mức tỷ lệ sau giảm, có ở bài riêng trong chuyên mục này.

Cách lưu kết quả tra để không phải tra lại

Một cửa hàng bán vài trăm mã hàng không thể tra phụ lục mỗi lần xuất hoá đơn. Cách làm gọn hơn là lập một bảng phân loại một lần và cài vào phần mềm bán hàng:

  • Cột mã hàng nội bộ, tên hàng, mô tả ngắn công dụng và chất liệu chính.
  • Cột thuế suất theo Luật (0%, 5%, 10% hoặc không chịu thuế) kèm điều, khoản căn cứ.
  • Cột "thuộc Phụ lục I/II?" ghi có hoặc không, kèm số dòng trong phụ lục nếu có.
  • Cột thuế suất ghi hoá đơn trong giai đoạn 01/7/2025 đến 31/12/2026 và cột thuế suất sau giai đoạn này.
  • Cột ghi chú cho mặt hàng còn nghi ngờ, ngày đã hỏi cơ quan thuế và nội dung trả lời.
  • Người lập và người duyệt bảng; mỗi lần nhập mã hàng mới thì bổ sung một dòng trước khi bán.

Bảng phân loại còn giúp ích khi chính sách thay đổi: chỉ cần sửa một cột thuế suất thay vì soát lại từng hoá đơn. Khi có văn bản mới sau mốc 31/12/2026, kiểm lại cột phụ lục vì danh mục loại trừ có thể khác.

Câu hỏi thường gặp

Hàng hoá đang chịu thuế suất 5% có được giảm xuống 3% không?

Không. Nghị định 174/2025/NĐ-CP chỉ giảm cho nhóm đang áp thuế suất 10%. Hàng 5% theo khoản 2 Điều 9 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 giữ nguyên 5% trong suốt giai đoạn giảm thuế.

Nghị định có danh sách hàng được giảm không hay chỉ có danh sách loại trừ?

Chỉ có danh sách loại trừ ở Phụ lục I và Phụ lục II. Hàng đang chịu 10% mà không nằm trong hai phụ lục này thì được giảm, theo khoản 1 Điều 1 Nghị định 174/2025/NĐ-CP.

Dịch vụ ăn uống, khách sạn có thuộc diện được giảm không?

Dịch vụ ăn uống, lưu trú không có tên trong các nhóm loại trừ nêu tại Điều 1 Nghị định 174/2025/NĐ-CP, nên nếu đang chịu 10% thì thường được giảm. Đồ uống chịu thuế tiêu thụ đặc biệt bán kèm thì vẫn bị loại trừ, phải tách dòng.

Xăng có được giảm thuế giá trị gia tăng không?

Có. Hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt bị loại trừ nhưng điểm b khoản 1 Điều 1 Nghị định 174/2025/NĐ-CP ghi rõ "trừ xăng", nên xăng đang chịu 10% vẫn được giảm.

Không chắc mặt hàng của mình thuộc mã nào thì làm sao?

Ghi mô tả kỹ thuật của mặt hàng, các mã có thể xếp vào và lý do, rồi hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp bằng văn bản. Trong lúc chờ, không nên tự ghi 8% hàng loạt cho mặt hàng còn nghi ngờ.

Người bán tính thuế theo tỷ lệ % có ghi 8% trên hoá đơn không?

Không. Người tính theo tỷ lệ % dùng hoá đơn bán hàng và được giảm 20% mức tỷ lệ theo điểm b khoản 2 Điều 1 Nghị định 174/2025/NĐ-CP, ghi chú số tiền đã giảm trên hoá đơn chứ không ghi thuế suất 8%.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138