GiaTang.comGia Tăng
Cách tính VAT xuôi, ngược và làm tròn

Giá tính thuế VAT gồm những khoản nào: phụ thu, phí thu thêm, thuế TTĐB, thuế BVMT

Giá tính VAT là giá bán chưa thuế cộng phụ thu, phí người bán được hưởng, đã gồm thuế TTĐB, thuế BVMT; không gồm khoản thu hộ, tiền bồi thường. Bảng tra và ví dụ.

Waiter in a dark apron carrying plates through a busy Vietnamese restaurant kitchen doorway, face turned away, wide shot from the dining area, golden evening light and steam

Giá tính thuế VAT là giá bán chưa có thuế giá trị gia tăng, cộng thêm mọi khoản phụ thu và phí thu thêm mà người bán được hưởng; với hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc thuế bảo vệ môi trường thì là giá đã có các loại thuế đó nhưng chưa có thuế giá trị gia tăng. Các khoản thu hộ, tiền bồi thường, tiền thưởng và khoản thu tài chính không cộng vào.

Căn cứ chính là Điều 7 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 và Điều 5 đến Điều 14 Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Sai giá tính thuế là sai từ gốc: thuế suất có đúng mấy, nhân lên vẫn sai. Trang này gom các khoản hay gây tranh cãi vào một bảng tra, rồi đi qua từng nhóm với ví dụ số. Riêng giá tính thuế của hàng trả góp, khuyến mại, giảm giá trên báo giá và hợp đồng được bàn ở chuyên mục khác.

Nguyên tắc chung: "được hưởng" là chữ quyết định

Điểm a khoản 1 Điều 7 Luật 48/2024/QH15 đặt nền: với hàng hoá, dịch vụ do cơ sở kinh doanh bán ra, giá tính thuế là giá bán chưa có thuế giá trị gia tăng. Khoản 2 cùng điều mở rộng: giá tính thuế bao gồm cả khoản phụ thu và phí thu thêm mà cơ sở kinh doanh được hưởng.

Khoản 1 Điều 14 Nghị định 181/2025/NĐ-CP nói rõ hơn theo cả hai chiều. Điểm a: bao gồm phụ thu và phí thu thêm ngoài giá hàng hoá, dịch vụ mà cơ sở kinh doanh được hưởng. Điểm b: không bao gồm các khoản thu không liên quan đến bán hàng hoá, cung cấp dịch vụ, gồm tiền bồi thường bằng tiền (kể cả bồi thường về đất và tài sản trên đất khi bị thu hồi đất theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền), tiền thưởng, thu đòi người thứ ba của hoạt động bảo hiểm, các khoản thu hộ, thù lao thu hộ, chi hộ cơ quan nhà nước, và các khoản thu tài chính.

Như vậy câu hỏi cho mỗi khoản tiền trên hoá đơn không phải là "nó tên gì" mà là hai câu: khoản này có gắn với việc bán hàng, cung cấp dịch vụ không, và người bán có được hưởng nó không. Phí phục vụ của nhà hàng, phụ thu ngày lễ, phí giao hàng mà bên bán giữ lại đều trả lời "có" cả hai câu, nên phải cộng vào. Tiền người bán thu hộ rồi chuyển nguyên cho bên khác trả lời "không" ở câu thứ hai, nên không cộng.

Bảng tra nhanh các khoản thường gặp

Bảng dưới đây áp nguyên tắc trên cho các khoản xuất hiện nhiều trên hoá đơn. Cột căn cứ ghi điều khoản để bạn đọc nguyên văn khi cần:

Khoản tiềnCộng vào giá tính thuế?Căn cứ
Phụ thu ngày lễ, phụ thu giờ cao điểm người bán hưởngCókhoản 2 Điều 7 Luật 48/2024
Phí phục vụ nhà hàng, khách sạn do cơ sở thu và hưởngCókhoản 2 Điều 7 Luật 48/2024; điểm a khoản 1 Điều 14 Nghị định 181/2025
Phí giao hàng, lắp đặt người bán được hưởngCókhoản 2 Điều 7 Luật 48/2024
Tiền thu hộ cho bên thứ ba, chuyển nguyên cho họKhôngđiểm b khoản 1 Điều 14 Nghị định 181/2025
Tiền bồi thường bằng tiền, tiền thưởngKhôngđiểm b khoản 1 Điều 14 Nghị định 181/2025
Khoản thu tài chính (như lãi tiền gửi)Khôngđiểm b khoản 1 Điều 14 Nghị định 181/2025
Thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường của hàng chịu các thuế nàyCó, nằm trong giáđiểm a khoản 1 Điều 7 Luật 48/2024
Chiết khấu thương mại dành cho kháchTrừ ra, giá tính thuế là giá đã chiết khấukhoản 2 Điều 14 Nghị định 181/2025

Với khoản không nằm trong bảng, hãy quay về hai câu hỏi ở phần trên. Nếu vẫn không chắc, mô tả khoản thu cụ thể (ai trả, cho việc gì, ai giữ tiền) và hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

Ví dụ hoá đơn nhà hàng có phí phục vụ và phụ thu

Giả định nhà hàng D theo phương pháp khấu trừ, dịch vụ ăn uống giả định thuộc diện được giảm còn 8%. Một bàn tiệc ngày lễ có tiền món ăn đồ uống chưa thuế 2.000.000 đồng, phí phục vụ 5% do nhà hàng thu và hưởng, phụ thu ngày lễ 200.000 đồng:

  1. Tiền món: 2.000.000 đồng.
  2. Phí phục vụ: 2.000.000 × 5% = 100.000 đồng, nhà hàng hưởng nên cộng vào.
  3. Phụ thu ngày lễ: 200.000 đồng, cộng vào.
  4. Giá tính thuế: 2.000.000 + 100.000 + 200.000 = 2.300.000 đồng.
  5. Tiền thuế: 2.300.000 × 8% = 184.000 đồng.
  6. Tổng thanh toán: 2.300.000 + 184.000 = 2.484.000 đồng.

Cách sai thường gặp: tính thuế trên 2.000.000 đồng tiền món (ra 160.000 đồng) rồi cộng phí phục vụ, phụ thu "sau thuế". Hoá đơn trông gọn nhưng 300.000 đồng phí và phụ thu đã thoát khỏi phần chịu thuế, khai thiếu 24.000 đồng thuế trên một bàn.

Nếu khách để lại tiền boa trực tiếp cho nhân viên và nhà hàng không thu, không hưởng, khoản đó không nằm trên hoá đơn của nhà hàng. Ngược lại, nếu nhà hàng thu "phí phục vụ" rồi tự quyết chia cho nhân viên, đó vẫn là khoản nhà hàng thu và được hưởng. Mức 8% trong ví dụ chỉ áp đến hết 31/12/2026 theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP, sau đó cần kiểm tra văn bản gia hạn.

Thuế chồng lên thuế: hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường

Điểm a khoản 1 Điều 7 Luật 48/2024 và khoản 1 Điều 5 Nghị định 181/2025/NĐ-CP quy định: hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt thì giá tính thuế là giá đã có thuế tiêu thụ đặc biệt; hàng chịu thuế bảo vệ môi trường thì là giá đã có thuế bảo vệ môi trường; chịu cả hai thì đã có cả hai, nhưng đều chưa có thuế giá trị gia tăng. Số trong ví dụ là giả định, không phải mức thuế thật của mặt hàng nào:

BướcHàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệtHàng chịu thuế bảo vệ môi trường
Giá bán chưa có các loại thuế1.000.000 đồng900.000 đồng
Cộng thuế khác (giả định)thuế tiêu thụ đặc biệt 300.000 đồngthuế bảo vệ môi trường 100.000 đồng
Giá tính thuế giá trị gia tăng1.300.000 đồng1.000.000 đồng
Thuế suất giá trị gia tăng (giả định)10%10%
Tiền thuế giá trị gia tăng130.000 đồng100.000 đồng

Nếu bạn tính thuế giá trị gia tăng trên giá chưa có thuế tiêu thụ đặc biệt (1.000.000 đồng), tiền thuế ra 100.000 đồng, thiếu 30.000 đồng. Đây là chỗ hay sai khi người lập hoá đơn không biết mặt hàng mình bán có chịu thuế khác.

Lưu ý thêm về mức giảm: hàng hoá, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ xăng) nằm trong nhóm loại trừ của Nghị định 174/2025/NĐ-CP, nên thường vẫn giữ thuế suất 10%. Danh mục chi tiết ở Phụ lục II của nghị định.

Một số hoạt động có cách xác định giá tính thuế riêng

Cho thuê tài sản. Giá tính thuế là số tiền cho thuê chưa có thuế; nếu trả từng kỳ hoặc trả trước cho cả thời hạn thuê thì là số tiền trả từng kỳ hoặc trả trước đó (điểm d khoản 1 Điều 7 Luật 48/2024, khoản 1 Điều 7 Nghị định 181/2025/NĐ-CP). Khách trả trước ba năm tiền thuê thì giá tính thuế là toàn bộ số tiền trả trước.

Gia công hàng hoá. Giá gia công chưa thuế theo hợp đồng, bao gồm cả tiền công, nhiên liệu, vật liệu phụ và chi phí khác phục vụ gia công (khoản 2 Điều 7 Nghị định 181/2025/NĐ-CP). Không chỉ tính trên tiền công.

Xây dựng, lắp đặt. Giá trị công trình, hạng mục hay phần việc bàn giao, gồm cả nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị; nếu không bao thầu nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị thì không gồm giá trị các thứ đó (khoản 3 Điều 7 nghị định).

Đại lý, môi giới hưởng hoa hồng. Giá tính thuế là tiền hoa hồng chưa thuế, không phải giá trị hàng bán hộ (khoản 1 Điều 9 nghị định). Một số đại lý bán đúng giá, như đại lý bán bảo hiểm hay vé tàu xe, được liệt kê là không phải tính thuế.

Vận tải, bốc xếp và in. Vận tải, bốc xếp tính trên giá cước chưa thuế, không phân biệt trực tiếp làm hay thuê lại (khoản 2 Điều 11 nghị định). Hoạt động in tính trên tiền công in; nếu hợp đồng gồm cả tiền giấy thì tính cả giấy (khoản 6 Điều 11).

Tự kiểm giá tính thuế trước khi lập hoá đơn

Bốn câu kiểm dưới đây mất chưa tới một phút cho mỗi hoá đơn có khoản thu thêm:

  • Trên hoá đơn có khoản nào nằm ngoài giá hàng (phí, phụ thu, tiền công, cước) không? Nếu có, khoản đó đã nằm trong dòng chịu thuế chưa?
  • Có khoản nào được ghi là "thu hộ" không? Hợp đồng hoặc chứng từ có thể hiện bạn chỉ thu hộ và chuyển nguyên cho bên khác không?
  • Mặt hàng có chịu thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc thuế bảo vệ môi trường không? Nếu có, giá tính thuế giá trị gia tăng đã gồm các thuế đó chưa?
  • Có chiết khấu thương mại không? Nếu có, thuế đã tính trên giá sau chiết khấu chưa?

Những thứ không cần làm: không cần cộng tiền thuế giá trị gia tăng của khâu trước vào giá tính thuế khâu sau, cũng không cần trừ nó ra; khâu nào tính trên giá bán chưa thuế của khâu đó. Không cần cộng lãi tiền gửi hay tiền bồi thường vi phạm hợp đồng vào doanh thu chịu thuế giá trị gia tăng, vì chúng thuộc nhóm không bao gồm của điểm b khoản 1 Điều 14 Nghị định 181/2025/NĐ-CP.

Một ví dụ về thu hộ cho dễ hình dung: công ty E bán máy móc trị giá 50.000.000 đồng chưa thuế và nhận nộp hộ khách một khoản lệ phí nhà nước 2.000.000 đồng. Khoản lệ phí đó không phải tiền công ty E được hưởng, nên giá tính thuế vẫn là 50.000.000 đồng; khoản 25 Điều 5 Luật 48/2024 cũng xếp các khoản thu phí, lệ phí theo pháp luật về phí và lệ phí vào nhóm không chịu thuế. Điều kiện để giữ cách tính này là chứng từ phải thể hiện rõ khoản nộp hộ, và số tiền chuyển đi đúng bằng số đã thu. Nếu công ty E thu thêm "phí làm thủ tục" cho mình thì khoản phí đó lại là phí thu thêm được hưởng, phải cộng vào giá tính thuế.

Câu hỏi thường gặp

Phí phục vụ của nhà hàng có phải tính VAT không?

Có, nếu nhà hàng thu và được hưởng khoản phí đó. Khoản 2 Điều 7 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 tính cả phụ thu và phí thu thêm mà cơ sở kinh doanh được hưởng vào giá tính thuế. Phí phục vụ phải cộng vào trước khi nhân thuế suất.

Khoản thu hộ có bị tính VAT không?

Không. Điểm b khoản 1 Điều 14 Nghị định 181/2025/NĐ-CP loại các khoản thu hộ khỏi giá tính thuế. Bạn cần có hợp đồng hoặc chứng từ cho thấy mình chỉ thu hộ và chuyển nguyên cho bên khác, không được hưởng khoản đó.

Tiền bồi thường vi phạm hợp đồng có chịu VAT không?

Các khoản thu về bồi thường bằng tiền không liên quan đến bán hàng hoá, cung cấp dịch vụ không thuộc giá tính thuế, theo điểm b khoản 1 Điều 14 Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Nếu khoản gọi là bồi thường thực chất là một phần giá bán, nên hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

Hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt thì tính VAT trên giá nào?

Trên giá bán đã có thuế tiêu thụ đặc biệt nhưng chưa có thuế giá trị gia tăng, theo điểm a khoản 1 Điều 7 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024. Tính trên giá chưa có thuế tiêu thụ đặc biệt sẽ khai thiếu thuế giá trị gia tăng.

Cho thuê nhà nhận trước tiền nhiều năm thì tính VAT thế nào?

Giá tính thuế là số tiền trả trước cho thời hạn thuê, chưa có thuế giá trị gia tăng, theo điểm d khoản 1 Điều 7 Luật 48/2024 và khoản 1 Điều 7 Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Thời điểm xác định thuế và cách lập hoá đơn cụ thể nên đối chiếu văn bản hiện hành.

Gia công thì tính VAT trên tiền công hay cả vật liệu?

Trên giá gia công theo hợp đồng chưa có thuế, bao gồm tiền công, nhiên liệu, vật liệu phụ và chi phí khác phục vụ gia công, theo khoản 2 Điều 7 Nghị định 181/2025/NĐ-CP. Văn bản liệt kê các thành phần này mà không nhắc tới nguyên liệu chính do bên thuê gia công giao; trường hợp chưa rõ nên hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138