Học phí của hoạt động dạy học, dạy nghề theo quy định của pháp luật về giáo dục, giáo dục nghề nghiệp không chịu thuế giá trị gia tăng, theo khoản 13 Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024. Khoản 7 Điều 4 Nghị định 181/2025/NĐ-CP bổ sung: các khoản thu hộ, chi hộ của cơ sở dạy học, dạy nghề cũng không chịu thuế, còn hàng hoá, dịch vụ do tổ chức, cá nhân khác cung cấp cho cơ sở dạy học vẫn chịu thuế như bình thường.
Câu hỏi khó không nằm ở trường công hay trường tư mà ở cụm "theo quy định của pháp luật về giáo dục". Một khoá luyện thi có giấy phép, một lớp kỹ năng mềm cho doanh nghiệp, một câu lạc bộ năng khiếu cuối tuần có thể bị xử lý khác nhau. Bài này đi qua điều kiện đó, các khoản thu đi kèm học phí và hệ quả với thuế đầu vào.
Điều kiện cốt lõi: dạy học, dạy nghề "theo quy định của pháp luật"
Khoản 13 Điều 5 không nói "mọi hoạt động có thu tiền dạy", mà nói "hoạt động dạy học, dạy nghề theo quy định của pháp luật về giáo dục, giáo dục nghề nghiệp". Câu chữ này dẫn sang luật chuyên ngành: cơ sở có được phép hoạt động giáo dục, đào tạo không; chương trình có thuộc phạm vi được phép không.
Hệ quả là cùng một nội dung giảng dạy, nhưng hai đơn vị có thể xử lý thuế khác nhau. Trung tâm ngoại ngữ đã được cấp phép, dạy đúng chương trình đăng ký thì học phí không chịu thuế. Một công ty tư vấn tổ chức buổi "đào tạo" nội bộ cho khách hàng như một phần của hợp đồng tư vấn, không phải cơ sở giáo dục, thì khoản thu đó khó được coi là dạy học theo pháp luật giáo dục và có khả năng chịu thuế.
Trên hợp đồng và biểu học phí, nên ghi rõ căn cứ: tên giấy phép, số hiệu, phạm vi chương trình được phép, kèm câu "học phí thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng theo khoản 13 Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng". Một câu như vậy giúp người nộp tiền là doanh nghiệp hiểu vì sao hoá đơn không có thuế, và giúp chính bạn kiểm lại mỗi khi mở khoá học mới ngoài phạm vi cũ.
Những trường hợp ở giữa, như lớp kỹ năng ngắn hạn, khoá học trực tuyến, câu lạc bộ thể thao có huấn luyện, là nơi cần hỏi. Bạn nên chuẩn bị giấy phép, chương trình, đối tượng người học và gửi câu hỏi cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp. Đừng dựa vào việc "trên thị trường ai cũng không tính thuế".
Các khoản thu quanh học phí: khoản nào không chịu thuế, khoản nào chịu
Bảng giả định đơn vị thu tiền là cơ sở dạy học hợp pháp. Mức thuế suất của các khoản chịu thuế tra theo mặt hàng cụ thể.
| Khoản thu | Cách xử lý | Ghi chú |
|---|---|---|
| Học phí theo chương trình được phép | Không chịu thuế | Khoản 13 Điều 5 |
| Khoản thu hộ, chi hộ (thu của người học để chi trả cho bên thứ ba) | Không chịu thuế | Khoản 7 Điều 4 Nghị định 181; phải là thu hộ, chi hộ thật |
| Sách giáo khoa, kể cả sách tham khảo dùng cho giáo viên, học sinh phù hợp chương trình | Không chịu thuế | Khoản 15 Điều 5; điểm b khoản 8 Điều 4 Nghị định 181 |
| Giáo trình đại học, cao đẳng, trung cấp, dạy nghề | Không chịu thuế | Điểm c khoản 8 Điều 4 Nghị định 181 |
| Sách loại khác bán cho học viên | Chịu 5% | Điểm l khoản 2 Điều 9 |
| Bảng, phấn, thước, com-pa, mô hình, hình vẽ dùng giảng dạy | Chịu 5% | Điểm i khoản 2 Điều 9 |
| Đồng phục, ba lô, đồ dùng bán cho học sinh | Chịu thuế theo mặt hàng | Không phải hoạt động dạy học |
| Cho thuê phòng học, hội trường ngoài giờ | Chịu thuế | Hoạt động cho thuê tài sản |
Dòng thu hộ, chi hộ cần đọc cẩn thận. Nếu trường thu tiền ăn của phụ huynh rồi trả nguyên cho đơn vị nấu ăn, có hợp đồng ba bên hoặc giấy tờ thể hiện việc thu hộ, đó là thu hộ. Nếu trường tự tổ chức bếp, tự mua thực phẩm, tự nấu rồi thu tiền ăn với mức chênh lệch, đó là trường đang bán dịch vụ ăn uống, không còn là thu hộ, và cần hỏi lại cách xử lý.
Ví dụ tính một quý của trung tâm ngoại ngữ
Giả định trung tâm R có giấy phép hoạt động giáo dục. Trong quý thu học phí 1.000 triệu đồng, bán sách luyện thi loại không thuộc khoản 15 Điều 5 giá 80 triệu đồng chưa thuế, cho thuê phòng học cuối tuần 120 triệu đồng chưa thuế. Để dễ theo dõi, giả định dịch vụ cho thuê phòng chịu 10% và không thuộc nhóm đang được giảm.
| Khoản mục | Doanh thu chưa thuế | Thuế đầu ra |
|---|---|---|
| Học phí | 1.000 triệu | Không chịu thuế |
| Bán sách luyện thi | 80 triệu | 4 triệu (5%) |
| Cho thuê phòng học | 120 triệu | 12 triệu (10%) |
| Cộng | 1.200 triệu | 16 triệu |
Tỷ lệ doanh thu chịu thuế là 200 / 1.200, khoảng 16,7%. Thuế đầu vào dùng chung như tiền thuê toà nhà, điện, internet chỉ được khấu trừ 16,7%; phần còn lại vào chi phí. Thuế đầu vào của sách mua về để bán thì dùng riêng cho hoạt động chịu thuế nên khấu trừ được nếu đủ điều kiện.
Riêng máy chiếu, bàn ghế, điều hoà là tài sản cố định của cơ sở đào tạo, khoản 13 Điều 23 Nghị định 181/2025/NĐ-CP không cho khấu trừ thuế đầu vào; số thuế này cộng vào nguyên giá.
Nhà cung cấp cho trường học thì vẫn tính thuế
Câu thứ ba của khoản 7 Điều 4 Nghị định 181 nói rõ điều này. Hàng hoá, dịch vụ do tổ chức, cá nhân cung cấp cho các cơ sở dạy học, dạy nghề phải chịu thuế theo quy định. Đơn vị nấu suất ăn, công ty xe đưa đón, nhà cung cấp thiết bị bán cho trường không được bỏ thuế đầu ra với lý do "khách hàng là trường học".
Xe đưa đón học sinh do nhà xe ký hợp đồng với trường. Nhà xe tính thuế theo dịch vụ vận tải của mình. Trường thu lại của phụ huynh đúng số đó dưới dạng thu hộ thì phía trường không chịu thuế khoản thu hộ.
Giáo viên thỉnh giảng, chuyên gia được thuê dạy. Nếu là cá nhân ký hợp đồng giảng dạy với trường thì nghĩa vụ thuế của họ thuộc chuyện thuế thu nhập cá nhân, không nằm trong bài này. Nếu là một công ty cung cấp dịch vụ giảng dạy cho trường thì công ty đó cần xét hoạt động của mình có phải dạy học theo pháp luật giáo dục hay không.
Phần mềm quản lý học tập trường mua về. Sản phẩm phần mềm, dịch vụ phần mềm không chịu thuế theo khoản 21 Điều 5, nên nhiều khả năng hoá đơn của nhà cung cấp không có tiền thuế. Phần cứng đi kèm thì chịu thuế theo mặt hàng.
Học viên nước ngoài, học trực tuyến và đào tạo cho doanh nghiệp
Học viên nước ngoài sang Việt Nam học không làm khoá học thành xuất khẩu. Điểm k khoản 4 Điều 17 Nghị định 181 liệt kê dịch vụ đào tạo cung cấp tại Việt Nam cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài vào nhóm không áp thuế suất 0%. Khoá học đó được xử lý như với học viên trong nước: không chịu thuế nếu là dạy học theo pháp luật giáo dục, chịu thuế nếu không.
Học trực tuyến cho người đang ở nước ngoài cần xét riêng. Khoản 2 Điều 17 Nghị định 181 coi dịch vụ cung cấp trực tiếp cho cá nhân ở nước ngoài, được tiêu dùng ngoài Việt Nam là dịch vụ xuất khẩu, với điều kiện người đó ở ngoài Việt Nam trong thời gian cung cấp dịch vụ. Muốn áp dụng phải có hồ sơ chứng minh và đáp ứng Điều 18; trường hợp cụ thể nên hỏi cơ quan thuế.
Doanh nghiệp thuê đơn vị đào tạo cho nhân viên. Nếu đơn vị đào tạo là cơ sở giáo dục, giáo dục nghề nghiệp hợp pháp và khoá học thuộc phạm vi được phép, hoá đơn không có thuế. Nếu là đơn vị tư vấn tổ chức hội thảo, thuế đầu ra có thể phát sinh. Người mua nên hỏi trước để dự toán đúng chi phí.
Đào tạo lái xe, dạy nghề ngắn hạn. Giáo dục nghề nghiệp có hệ thống giấy phép riêng. Cơ sở dạy nghề hoạt động đúng giấy phép thì học phí thuộc khoản 13; lớp ngắn hạn không thuộc phạm vi được phép thì cần xét lại.
Tự kiểm trước khi in biểu học phí
Năm bước dưới đây giúp trung tâm, trường tư tránh hai lỗi đối nghịch: tính thuế cho khoản không chịu thuế, hoặc bỏ thuế cho khoản phải chịu.
- Đối chiếu giấy phép hoạt động với từng khoá học trên biểu phí; khoá nào ngoài phạm vi thì đánh dấu để hỏi.
- Tách biểu phí thành học phí, khoản thu hộ, tiền hàng hoá và tiền dịch vụ khác; mỗi nhóm một dòng riêng trên phiếu thu.
- Với mỗi khoản thu hộ, giữ hợp đồng với bên thứ ba và chứng từ chi trả để chứng minh không có chênh lệch giữ lại.
- Kiểm phần mềm hoá đơn: dòng học phí không mang thuế suất 5%, 8% hay 10%; dòng sách, đồng phục mang đúng thuế suất mặt hàng.
- Lập bảng phân bổ thuế đầu vào dùng chung theo tỷ lệ doanh thu mỗi kỳ, và loại thuế của tài sản cố định ra khỏi phần khấu trừ.
Nếu trung tâm đang tính theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu thay vì phương pháp khấu trừ, các bước 4 và 5 thay đổi theo cách tính của mình; nguyên tắc tách học phí khỏi hàng hoá vẫn giữ nguyên.
Làm lại năm bước này mỗi khi mở chương trình mới, đổi địa điểm học hoặc thêm dịch vụ đi kèm như ký túc xá, xe đưa đón, suất ăn. Phần lớn sai sót về thuế ở các cơ sở giáo dục tư nhân không đến từ học phí chính mà từ những khoản thu thêm phát sinh dần qua từng năm học, không ai rà lại.
Câu hỏi thường gặp
Trung tâm ngoại ngữ có phải tính thuế GTGT trên học phí không?
Không, nếu trung tâm hoạt động dạy học theo quy định của pháp luật về giáo dục, tức là có giấy phép và dạy trong phạm vi được phép. Khi đó học phí thuộc đối tượng không chịu thuế theo khoản 13 Điều 5.
Khoá học kỹ năng mềm có chịu thuế GTGT không?
Tuỳ đơn vị tổ chức có phải là hoạt động dạy học, dạy nghề theo pháp luật giáo dục hay không. Đơn vị không phải cơ sở giáo dục tổ chức khoá học như một dịch vụ thông thường thì có khả năng chịu thuế; nên hỏi cơ quan thuế quản lý.
Tiền ăn bán trú trường thu có chịu thuế GTGT không?
Nếu là khoản thu hộ, chi hộ thật cho đơn vị nấu ăn thì không chịu thuế theo khoản 7 Điều 4 Nghị định 181. Nếu trường tự tổ chức nấu và thu tiền có chênh lệch, cần xét lại vì đó không còn là thu hộ.
Sách tham khảo bán cho học sinh chịu thuế bao nhiêu?
Sách tham khảo dùng cho giáo viên và học sinh phù hợp nội dung chương trình giáo dục được tính là sách giáo khoa theo điểm b khoản 8 Điều 4 Nghị định 181, không chịu thuế. Sách loại khác chịu 5%.
Công ty bán thiết bị cho trường học có được bỏ thuế GTGT không?
Không. Khoản 7 Điều 4 Nghị định 181 nói hàng hoá, dịch vụ do tổ chức, cá nhân cung cấp cho cơ sở dạy học, dạy nghề phải chịu thuế theo quy định. Mức thuế suất tra theo mặt hàng, ví dụ bảng, phấn, thước, com-pa chịu 5%.
Cơ sở đào tạo có được khấu trừ thuế máy chiếu, điều hoà không?
Không. Khoản 13 Điều 23 Nghị định 181/2025/NĐ-CP không cho cơ sở đào tạo khấu trừ thuế đầu vào của tài sản cố định, máy móc, thiết bị; số thuế này được tính vào nguyên giá tài sản.