Hộ, cá nhân kinh doanh chỉ phải tính thuế giá trị gia tăng khi doanh thu năm vượt mức mà khoản 25 Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 đặt ra. Luật 149/2025/QH15 nâng mức này lên 500 triệu đồng từ 01/01/2026, nhưng Luật 09/2026/QH16 sửa tiếp khoản 25: mức doanh thu năm nay do Chính phủ quy định theo từng thời kỳ.
Vì vậy câu trả lời đúng cho câu hỏi "bao nhiêu thì phải nộp" không phải một con số học thuộc, mà là: lấy tổng doanh thu cả năm của hộ, đặt cạnh mức Chính phủ đang áp tại thời điểm đó. Phần dưới đây đi qua lịch sử ba lần đổi mức, cách cộng doanh thu năm, ví dụ ba hộ cụ thể và những câu nên hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp trước khi tự kết luận.
Ba lần đổi ngưỡng trong chưa đầy hai năm
Nhiều chủ hộ vẫn nhớ một con số cũ rồi áp mãi. Bảng dưới gom các mốc đã có trong văn bản gốc, theo đúng thứ tự thời gian, để bạn thấy vì sao không nên tin vào trí nhớ hay một bài đăng cũ.
| Văn bản | Mức doanh thu năm không chịu thuế GTGT | Hiệu lực của quy định về mức |
|---|---|---|
| Luật Thuế giá trị gia tăng 48/2024/QH15 (bản ban hành) | 200 triệu đồng trở xuống | Từ 01/01/2026 theo khoản 2 Điều 18 của Luật |
| Luật 149/2025/QH15 sửa khoản 25 Điều 5 | 500 triệu đồng trở xuống | Từ 01/01/2026 |
| Luật 09/2026/QH16 sửa lại khoản 25 Điều 5 | Mức do Chính phủ quy định, căn cứ chỉ số kinh tế vĩ mô và khả năng cân đối ngân sách | Điều sửa khoản 25 có hiệu lực từ 01/01/2026 |
Điểm cần để ý: cả ba văn bản đều nhắm cùng một mốc thời gian là 01/01/2026, nên khi đọc tài liệu nào đó ghi "ngưỡng là 200 triệu" hay "ngưỡng là 500 triệu", bạn phải xem tài liệu đó viết vào lúc nào. Bản Luật Thuế giá trị gia tăng hợp nhất hiện hành đã mang câu chữ của Luật 09/2026/QH16: hàng hoá, dịch vụ của hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh có doanh thu năm từ mức quy định của Chính phủ trở xuống thì không chịu thuế.
Với kỳ tính thuế trước 01/01/2026, mức áp dụng là mức của quy định cũ còn hiệu lực lúc đó. Nếu bạn đang rà lại số liệu năm 2025, đừng lấy mức mới để soi ngược; hãy hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp mức nào áp cho kỳ ấy.
"Không chịu thuế" có nghĩa gì với một hộ nhỏ
Không tính, không nộp thuế GTGT trên hàng bán ra. Khi doanh thu năm nằm từ mức quy định trở xuống, toàn bộ hàng hoá, dịch vụ của hộ thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng theo khoản 25 Điều 5. Đây là đối tượng ngoài phạm vi thuế, khác với việc được giảm hay được miễn sau khi đã tính.
Không có chuyện khấu trừ đầu vào. Khoản 27 Điều 5 nói cơ sở kinh doanh hàng hoá, dịch vụ không chịu thuế thì không được khấu trừ, không được hoàn thuế đầu vào. Với hộ kinh doanh điều này gần như không đổi gì, vì hộ vốn không áp phương pháp khấu trừ, nhưng nó giải thích vì sao tiền thuế bạn trả khi nhập hàng không được lấy lại.
Thuế thu nhập cá nhân đi song song. Luật 09/2026/QH16 cũng sửa khoản 1 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân theo cùng một kiểu: cá nhân cư trú có doanh thu năm từ mức Chính phủ quy định trở xuống không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Hai mức do Chính phủ quy định, bạn nên tra cả hai cùng lúc.
Vẫn phải giữ sổ và chứng từ. Không chịu thuế không có nghĩa là không cần chứng minh. Muốn khẳng định mình dưới ngưỡng, bạn phải có số doanh thu đáng tin: sổ bán hàng, sao kê tài khoản nhận tiền, hoá đơn đã lập. Thiếu những thứ này, cơ quan thuế sẽ căn cứ vào nguồn khác để xác định doanh thu của hộ.
Cộng doanh thu năm cho đúng trước khi so với ngưỡng
Sai lầm phổ biến nhất là chỉ cộng tiền thu ở quầy rồi quên các kênh khác. Làm theo thứ tự sau để ra con số năm đủ căn cứ.
- Gom tiền bán hàng, cung cấp dịch vụ của mọi kênh trong năm dương lịch: bán tại chỗ, giao hàng, bán qua mạng xã hội, bán trên sàn thương mại điện tử, nhận làm dịch vụ tại nhà khách.
- Cộng cả khoản phụ thu và phí thu thêm mà hộ được hưởng, ví dụ phí giao hàng hộ tự thu của khách, vì điểm c khoản 2 Điều 12 coi đó là một phần doanh thu tính thuế.
- Ghi theo thời điểm bán chứ không theo thời điểm nhận tiền: Điều 8 Luật xác định thời điểm tính thuế là lúc chuyển giao hàng hoặc hoàn thành dịch vụ, hoặc lúc lập hoá đơn, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa.
- Đối chiếu với sao kê tài khoản nhận tiền để phát hiện khoản sót, nhất là tiền chuyển khoản vào tài khoản cá nhân của người nhà.
- Nếu hộ mới ra kinh doanh giữa năm hoặc tạm nghỉ vài tháng, đừng tự quy đổi ra cả năm theo cách tự nghĩ: cách xác định doanh thu năm cho trường hợp này theo hướng dẫn hiện hành, hãy hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
Làm xong năm bước, bạn có một con số tổng. Chỉ con số đó mới đem so với mức Chính phủ đang áp; doanh thu một tháng cao điểm hay doanh thu ước tính đầu năm đều không phải căn cứ.
Ví dụ ba hộ: cùng một mức, ba kết luận khác nhau
Để minh hoạ cách so, giả định mức Chính phủ đang áp là M. Ba hộ dưới đây là giả định, tiền làm tròn. Bạn thay M bằng mức thật mà cơ quan thuế xác nhận cho năm của mình.
| Hộ | Hoạt động | Doanh thu năm đã cộng đủ kênh | So với M | Kết luận về thuế GTGT |
|---|---|---|---|---|
| Hộ A | Tạp hoá đầu ngõ, chỉ bán tại quầy | 380 triệu đồng | Nhỏ hơn M nếu M là 500 triệu | Không chịu thuế GTGT |
| Hộ B | Tiệm may đo, nhận cả đơn đồng phục | 620 triệu đồng | Lớn hơn M nếu M là 500 triệu | Phải tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu |
| Hộ C | Bán đồ khô ở chợ và trên sàn | 310 triệu tại chợ cộng 240 triệu trên sàn, tổng 550 triệu | Lớn hơn M nếu M là 500 triệu | Phải tính thuế; nếu chỉ nhìn tiền ở chợ sẽ kết luận sai |
Hộ C là trường hợp hay gặp nhất: chủ hộ thấy tiền thu ở chợ chưa tới ngưỡng nên yên tâm, quên rằng doanh thu trên sàn cũng là doanh thu của chính hộ đó. Phần sàn có thể đã được sàn khấu trừ, nộp thay theo khoản 5 Điều 4 Luật, nhưng việc doanh thu trên sàn được tính vào ngưỡng như thế nào phải đối chiếu hướng dẫn hiện hành.
Nếu mức Chính phủ quy định khác 500 triệu, cột kết luận có thể đổi hẳn. Đó là lý do bảng dùng chữ M chứ không chốt một con số.
Vượt ngưỡng thì tính thuế trên phần nào
Đây là chỗ nhiều người tự suy luận rồi sai. Văn bản luật chỉ nói hàng hoá, dịch vụ của hộ có doanh thu năm từ mức quy định trở xuống thì không chịu thuế. Khi vượt, hộ trở thành người nộp thuế và tính thuế theo phương pháp tính trực tiếp theo doanh thu tại khoản 2 Điều 12: số thuế bằng tỷ lệ % nhân với doanh thu.
Câu hỏi "tính trên toàn bộ doanh thu hay chỉ trên phần vượt ngưỡng" không được trả lời trong các văn bản luật và nghị định đang dùng làm căn cứ ở đây. Cách xác định cụ thể do văn bản hướng dẫn về quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh quy định. Đừng tự chọn cách có lợi cho mình rồi kê khai; hãy hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp, tốt nhất bằng văn bản, và lưu câu trả lời.
Một điểm nữa: ngưỡng xét theo cả năm, nên có những năm hộ nằm dưới, năm sau lại vượt. Nghĩa vụ thuế đi theo từng năm, không phải một lần vượt là vượt mãi. Ngược lại, một năm đang dưới ngưỡng không cho phép bạn bỏ qua việc theo dõi doanh thu của năm sau.
Theo dõi luỹ kế để không bị bất ngờ cuối năm
Cách đơn giản nhất là một bảng luỹ kế tháng. Ví dụ dưới đây của hộ D bán phụ kiện điện thoại, số liệu giả định, đặt cảnh báo ở mức 80% của M (giả sử M bằng 500 triệu, mức cảnh báo là 400 triệu).
| Tháng | Doanh thu tháng | Luỹ kế từ đầu năm | Trạng thái |
|---|---|---|---|
| Tháng 3 | 35 triệu | 105 triệu | Bình thường |
| Tháng 6 | 40 triệu | 225 triệu | Bình thường |
| Tháng 9 | 50 triệu | 365 triệu | Gần mức cảnh báo |
| Tháng 10 | 45 triệu | 410 triệu | Đã qua mức cảnh báo, chuẩn bị hồ sơ |
| Tháng 12 | 60 triệu | 520 triệu | Vượt M, phải tính thuế theo hướng dẫn |
Mục đích của bảng không phải để tìm cách giữ doanh thu dưới ngưỡng. Chia nhỏ doanh thu sang tên người khác hay để ngoài sổ là hành vi bị xử lý, không phải mẹo. Bảng giúp bạn biết trước để sắp xếp hoá đơn, sổ sách và dòng tiền nộp thuế, thay vì cuống lên vào tháng cuối năm.
Mỗi lần nhập số, đối chiếu luôn với sao kê ngân hàng; lệch nhau quá vài phần trăm là dấu hiệu sổ đang thiếu một kênh bán.
Câu nên hỏi cơ quan thuế và cách tự tra mức đang áp
Khi chưa chắc, hãy hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp nơi hộ đăng ký. Mang theo sổ doanh thu và hỏi đúng trọng tâm để nhận câu trả lời dùng được.
- Mức doanh thu năm không chịu thuế giá trị gia tăng đang áp cho năm nay là bao nhiêu, theo nghị định số mấy?
- Doanh thu bán trên sàn thương mại điện tử đã được sàn khấu trừ thuế có cộng vào doanh thu năm để xét ngưỡng không?
- Hộ mới kinh doanh từ giữa năm xác định doanh thu năm thế nào?
- Khi doanh thu năm vượt mức, số thuế tính trên toàn bộ doanh thu hay phần vượt?
- Hộ có hai địa điểm kinh doanh thì cộng doanh thu chung hay xét riêng từng địa điểm?
Tự tra thì đọc khoản 25 Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng bản hợp nhất mới nhất, rồi tìm nghị định của Chính phủ quy định mức doanh thu năm theo khoản đó. Ghi lại số hiệu, ngày hiệu lực của nghị định vào sổ của hộ. Năm sau tra lại, vì luật đã cho phép Chính phủ điều chỉnh mức theo từng thời kỳ.
Câu hỏi thường gặp
Năm 2026 hộ kinh doanh doanh thu dưới 500 triệu có phải nộp thuế GTGT không?
Luật 149/2025/QH15 đặt mức 500 triệu đồng từ 01/01/2026, sau đó Luật 09/2026/QH16 sửa khoản 25 Điều 5 thành mức do Chính phủ quy định, cũng từ 01/01/2026. Vì vậy bạn cần tra nghị định đang áp hoặc hỏi cơ quan thuế quản lý để biết mức chính xác.
Doanh thu năm của hộ có tính cả tiền bán trên mạng không?
Có. Doanh thu năm là tổng tiền bán hàng hoá, cung cấp dịch vụ của hộ qua mọi kênh, gồm bán tại chỗ, qua mạng xã hội và trên sàn. Cách tính phần doanh thu sàn đã khấu trừ nộp thay vào ngưỡng thì nên hỏi cơ quan thuế quản lý.
Hộ dưới ngưỡng có được lấy lại tiền thuế GTGT khi nhập hàng không?
Không. Khoản 27 Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng quy định cơ sở kinh doanh hàng hoá, dịch vụ không chịu thuế thì không được khấu trừ và không được hoàn thuế đầu vào. Tiền thuế trả khi nhập hàng nằm trong giá vốn của hộ.
Ngưỡng doanh thu không chịu thuế GTGT và thuế thu nhập cá nhân có giống nhau không?
Luật 09/2026/QH16 sửa cả hai theo cùng một cách: giao Chính phủ quy định mức doanh thu năm. Hai mức có thể bằng nhau hoặc khác nhau tuỳ nghị định, nên bạn tra riêng từng mức chứ không suy cái này ra cái kia.
Năm nay vượt ngưỡng thì năm sau có tự động phải nộp thuế GTGT không?
Ngưỡng được xét theo doanh thu từng năm, nên nghĩa vụ thuế đi theo từng năm. Tuy vậy, cách cơ quan thuế xác định doanh thu năm và kỳ khai của hộ theo hướng dẫn quản lý thuế hiện hành, bạn nên hỏi lại khi chuyển năm.
Ghi doanh thu theo ngày nhận tiền hay ngày bán hàng?
Điều 8 Luật Thuế giá trị gia tăng xác định thời điểm tính thuế với hàng hoá là lúc chuyển giao quyền sở hữu, quyền sử dụng hoặc lúc lập hoá đơn, không phân biệt đã thu tiền hay chưa. Bán chịu vẫn ghi doanh thu ở thời điểm giao hàng.