Dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, phòng bệnh cho người, xét nghiệm, chiếu chụp, chăm sóc người cao tuổi, người khuyết tật và dịch vụ thú y cho vật nuôi không chịu thuế giá trị gia tăng theo khoản 10 Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024. Còn thuốc phòng bệnh, chữa bệnh bán riêng và thiết bị y tế thì chịu thuế suất 5% theo điểm h khoản 2 Điều 9, trừ tiền thuốc nằm trong gói dịch vụ chữa bệnh.
Một phòng khám tư nhân vì thế thường có ít nhất hai loại doanh thu: tiền khám không chịu thuế và tiền bán thuốc 5%, chưa kể căng tin, gửi xe, bán thực phẩm chức năng. Bài này vạch ranh giới từng khoản, nói về hệ quả với thuế đầu vào của máy móc, và những câu nên hỏi trước khi in bảng giá.
Khoản 10 Điều 5 gồm những dịch vụ nào
Điểm a khoản 10 liệt kê khá chi tiết. Đọc kỹ danh sách giúp bạn biết những khoản thu nào của cơ sở y tế đứng ngoài thuế giá trị gia tăng:
- Khám bệnh, chữa bệnh, phòng bệnh cho người.
- Dịch vụ sinh đẻ có kế hoạch.
- Điều dưỡng sức khoẻ, phục hồi chức năng cho người bệnh.
- Chăm sóc người cao tuổi, người khuyết tật, bao gồm cả chăm sóc về y tế, dinh dưỡng và tổ chức hoạt động văn hoá, thể thao, giải trí, vật lý trị liệu, phục hồi chức năng cho họ.
- Vận chuyển người bệnh; cho thuê phòng bệnh, giường bệnh của các cơ sở y tế.
- Xét nghiệm, chiếu, chụp.
- Máu và chế phẩm máu dùng cho người bệnh.
- Tiền thuốc chữa bệnh nằm trong gói dịch vụ chữa bệnh theo quy định của Bộ Y tế.
- Điểm b: dịch vụ thú y gồm khám bệnh, chữa bệnh, phòng bệnh cho vật nuôi.
Liên quan gần là khoản 24 Điều 5: sản phẩm nhân tạo thay thế bộ phận cơ thể người bệnh, kể cả bộ phận cấy ghép lâu dài, nạng, xe lăn và dụng cụ chuyên dùng khác cho người khuyết tật cũng không chịu thuế. Đây là hàng hoá, không phải dịch vụ, nên được xếp ở khoản riêng.
Lưu ý chữ "của các cơ sở y tế" ở dòng cho thuê phòng bệnh, giường bệnh: một khách sạn cho người nhà bệnh nhân thuê phòng gần bệnh viện không vì thế mà thành dịch vụ y tế.
Thuốc và thiết bị: lúc không chịu thuế, lúc 5%
Chỗ phòng khám, bệnh viện hay nhầm nhất là tiền thuốc. Bảng dưới đặt các trường hợp cạnh nhau.
| Tình huống | Cách xử lý | Căn cứ |
|---|---|---|
| Thuốc dùng trong gói dịch vụ chữa bệnh theo quy định của Bộ Y tế | Không chịu thuế, nằm trong tiền dịch vụ | Điểm a khoản 10 Điều 5 |
| Thuốc kê đơn rồi bệnh nhân mua tại quầy thuốc của phòng khám | Bán thuốc riêng, chịu 5% | Điểm h khoản 2 Điều 9 |
| Nhà thuốc bán lẻ thuốc thành phẩm, vắc-xin, sinh phẩm y tế | Chịu 5% | Khoản 7 Điều 19 Nghị định 181 |
| Thực phẩm chức năng | Không thuộc "thuốc" trong mục 5%; tra mức theo mặt hàng | Điểm b khoản 7 Điều 19 Nghị định 181 loại trừ |
| Thiết bị y tế có giấy phép, đăng ký lưu hành hoặc công bố tiêu chuẩn theo pháp luật y tế | Chịu 5% | Điểm a khoản 7 Điều 19 Nghị định 181 |
| Xe lăn, nạng, bộ phận cấy ghép lâu dài | Không chịu thuế | Khoản 24 Điều 5 |
Hai dòng đầu là điểm mấu chốt. Muốn tiền thuốc không chịu thuế, nó phải thực sự nằm trong một gói dịch vụ chữa bệnh theo quy định của Bộ Y tế, không phải chỉ được gộp chung trên phiếu thu cho tiện. Nếu phòng khám vừa khám vừa bán thuốc riêng, phiếu thu và hoá đơn nên tách dòng: tiền khám không chịu thuế, tiền thuốc 5%.
Thuốc và thiết bị y tế ở mức 5% nên không nằm trong diện giảm 2% của Nghị định 174/2025/NĐ-CP, vì chính sách đó chỉ áp cho nhóm đang chịu 10%.
Ví dụ tính một quý của phòng khám tư
Giả định phòng khám Q trong một quý có: tiền khám, xét nghiệm 2.400 triệu đồng; bán thuốc tại quầy 600 triệu đồng chưa thuế; cho một đơn vị khác thuê căng tin 60 triệu đồng chưa thuế. Giả định dịch vụ cho thuê căng tin chịu 10% và không thuộc nhóm đang được giảm, để đơn giản.
| Khoản mục | Doanh thu chưa thuế | Thuế đầu ra |
|---|---|---|
| Khám, xét nghiệm | 2.400 triệu | Không chịu thuế |
| Bán thuốc tại quầy | 600 triệu | 30 triệu (5%) |
| Cho thuê căng tin | 60 triệu | 6 triệu (10%) |
| Cộng | 3.060 triệu | 36 triệu |
Phía đầu vào: thuế của thuốc mua về để bán (thường ghi 5% trên hoá đơn mua) dùng riêng cho hoạt động chịu thuế nên khấu trừ được nếu đủ điều kiện. Thuế của hoá chất xét nghiệm dùng riêng cho dịch vụ không chịu thuế thì không khấu trừ. Thuế của điện, nước, phần mềm dùng chung được khấu trừ theo tỷ lệ 660 / 3.060, tức khoảng 21,6%.
Riêng máy siêu âm, máy xét nghiệm và tài sản cố định khác của cơ sở khám chữa bệnh, khoản 13 Điều 23 Nghị định 181/2025/NĐ-CP không cho khấu trừ thuế đầu vào, kể cả tiền thuê và sửa chữa chúng. Số thuế này đi vào nguyên giá tài sản.
Những khoản thu quanh cơ sở y tế vẫn chịu thuế
Bán hàng hoá không phải thuốc, thiết bị y tế. Mỹ phẩm, đồ dùng cá nhân, thực phẩm chức năng bày bán tại quầy chịu thuế theo mặt hàng, không theo chữ "y tế" trên biển hiệu của cơ sở.
Cho thuê mặt bằng, trông giữ xe, căng tin. Đây là hoạt động cho thuê tài sản hoặc dịch vụ thông thường, chịu thuế theo nguyên tắc chung. Giá tính thuế cho thuê là tiền thuê chưa thuế theo điểm d khoản 1 Điều 7.
Dịch vụ làm đẹp không nhằm khám chữa bệnh. Khoản 10 nói về khám bệnh, chữa bệnh, phòng bệnh, phục hồi chức năng. Một dịch vụ chăm sóc sắc đẹp thuần tuý không thấy tên trong danh sách. Nếu cơ sở cho rằng dịch vụ của mình là chữa bệnh, hãy chuẩn bị căn cứ chuyên môn và hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp trước khi bỏ thuế đầu ra.
Đào tạo, hội thảo chuyên môn do bệnh viện tổ chức. Không thuộc khoản 10. Nếu là dạy học, dạy nghề theo pháp luật giáo dục thì xét theo khoản 13; nếu không, chịu thuế theo nguyên tắc chung.
Dịch vụ cho thú cưng ngoài khám chữa bệnh. Điểm b khoản 10 chỉ nêu khám, chữa, phòng bệnh cho vật nuôi. Tắm, cắt tỉa, trông giữ thú cưng không có tên trong danh sách, nên một phòng khám thú y làm thêm các dịch vụ này cần tách doanh thu.
Chăm sóc người cao tuổi: phạm vi rộng hơn nhiều người nghĩ
Luật 2024 viết rõ dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, người khuyết tật bao gồm cả chăm sóc về y tế, dinh dưỡng và tổ chức các hoạt động văn hoá, thể thao, giải trí, vật lý trị liệu, phục hồi chức năng cho họ. Với một cơ sở dưỡng lão, gói dịch vụ thường gồm ăn uống, chăm sóc hằng ngày, sinh hoạt văn nghệ, tập phục hồi; theo câu chữ này, các phần đó đều nằm trong phạm vi không chịu thuế khi là dịch vụ chăm sóc người cao tuổi.
Phạm vi rộng không có nghĩa mọi khoản thu của cơ sở dưỡng lão đều không chịu thuế. Bán hàng hoá cho người nhà, cho thuê phòng hội thảo, phục vụ ăn uống cho khách đến thăm là những hoạt động tách biệt khỏi dịch vụ chăm sóc. Cách làm an toàn là thiết kế hợp đồng dịch vụ chăm sóc liệt kê rõ các hạng mục chăm sóc, còn các khoản phát sinh khác thì thu và lập chứng từ riêng.
Một câu hỏi thực tế: cơ sở dưỡng lão có cần giấy phép gì để được coi là "dịch vụ chăm sóc người cao tuổi"? Luật Thuế giá trị gia tăng không tự đặt điều kiện giấy phép ở điểm này, nhưng cơ quan thuế có thể đối chiếu với pháp luật chuyên ngành về người cao tuổi, bảo trợ xã hội. Trước khi mở cơ sở, bạn nên hỏi cơ quan thuế quản lý về hồ sơ cần có để áp dụng ổn định.
Doanh nghiệp mua gói khám sức khoẻ cho nhân viên: hoá đơn sẽ không có thuế
Nhiều doanh nghiệp ký hợp đồng khám sức khoẻ định kỳ cho người lao động với bệnh viện hoặc phòng khám. Khám sức khoẻ là khám bệnh, phòng bệnh cho người, nên thuộc điểm a khoản 10 Điều 5 và hoá đơn của bên cung cấp không có tiền thuế giá trị gia tăng. Phía doanh nghiệp mua vì thế không có thuế đầu vào để khấu trừ; toàn bộ giá hợp đồng là chi phí.
Khi lập dự toán, kế toán bên mua hay nhầm ở chỗ coi giá báo là "chưa thuế" rồi cộng thêm 8% hay 10%. Nên hỏi bên cung cấp ngay từ đầu: gói khám có phần nào chịu thuế không, ví dụ suất ăn sáng cho nhân viên đi khám, xe đưa đón, phần mềm trả kết quả. Những phần này, nếu có, thường được tách dòng trên hoá đơn với thuế suất riêng.
Ngược lại, khi phòng khám tổ chức khám tại doanh nghiệp và mang theo một ít thuốc phát cho người lao động ngoài gói khám, phần thuốc phát thêm là hàng hoá bán riêng, chịu 5%. Hợp đồng nên ghi rõ phạm vi để cả hai bên lập và nhận hoá đơn đúng.
Câu hỏi nên chuẩn bị trước khi hỏi cơ quan thuế hoặc kế toán
Những câu hỏi dưới đây giúp nhận được câu trả lời cụ thể thay vì một lời nhắc lại luật.
- Gói dịch vụ của cơ sở có tên trong danh mục gói dịch vụ chữa bệnh theo quy định của Bộ Y tế không, và trong gói có những loại thuốc nào?
- Cơ sở có giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh phạm vi nào; dịch vụ định thu tiền có nằm trong phạm vi đó không?
- Doanh thu bán thuốc, bán hàng khác có được tách sổ và tách hoá đơn khỏi tiền khám không?
- Thuế đầu vào của tài sản cố định đang được ghi nhận thế nào, có đang khấu trừ nhầm không?
- Tỷ lệ phân bổ thuế đầu vào dùng chung được tính theo kỳ nào, lưu ở đâu?
- Với phòng khám thú y: các dịch vụ tắm, trông giữ, bán phụ kiện được tách khỏi khám chữa bệnh chưa?
Một bảng trả lời đủ sáu câu này, lưu cùng hồ sơ thuế, là thứ giúp cơ sở y tế đi qua một đợt kiểm tra mà không phải giải thích lại từ đầu.
Câu hỏi thường gặp
Phòng khám tư có phải nộp thuế GTGT tiền khám không?
Không. Dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, phòng bệnh cho người thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng theo điểm a khoản 10 Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, không phân biệt cơ sở công hay tư.
Thuốc bán tại nhà thuốc chịu thuế GTGT bao nhiêu?
Thuốc phòng bệnh, chữa bệnh chịu thuế suất 5% theo điểm h khoản 2 Điều 9. Khoản 7 Điều 19 Nghị định 181/2025/NĐ-CP nói rõ nhóm này gồm thuốc thành phẩm, nguyên liệu làm thuốc, vắc-xin, sinh phẩm y tế, trừ thực phẩm chức năng.
Tiền thuốc trong gói điều trị có tính thuế không?
Không, nếu thuốc nằm trong gói dịch vụ chữa bệnh theo quy định của Bộ Y tế. Khi đó tiền thuốc là một phần của dịch vụ chữa bệnh không chịu thuế. Thuốc bán riêng ngoài gói thì chịu 5%.
Dịch vụ thú y có chịu thuế GTGT không?
Khám bệnh, chữa bệnh, phòng bệnh cho vật nuôi không chịu thuế theo điểm b khoản 10 Điều 5. Các dịch vụ khác cho vật nuôi như tắm, cắt tỉa, trông giữ không có tên trong danh sách nên cần tách và xét riêng.
Viện dưỡng lão thu tiền ăn có phải tính thuế GTGT không?
Luật ghi dịch vụ chăm sóc người cao tuổi bao gồm cả chăm sóc dinh dưỡng, nên tiền ăn nằm trong gói chăm sóc người cao tuổi thuộc đối tượng không chịu thuế. Bán suất ăn cho khách thăm là hoạt động riêng, chịu thuế.
Cơ sở khám chữa bệnh có được khấu trừ thuế máy móc không?
Không. Khoản 13 Điều 23 Nghị định 181/2025/NĐ-CP không cho cơ sở khám, chữa bệnh khấu trừ thuế đầu vào của tài sản cố định, máy móc, thiết bị, kể cả tiền thuê và chi phí sửa chữa những tài sản đó.