Cơ sở kinh doanh đã đăng ký nộp thuế theo phương pháp khấu trừ, có dự án đầu tư mới hoặc mở rộng đang trong giai đoạn đầu tư, được hoàn thuế giá trị gia tăng khi số đầu vào của dự án, sau khi bù trừ với số phải nộp của hoạt động sản xuất kinh doanh đang có, còn từ 300 triệu đồng trở lên. Căn cứ là điểm a khoản 2 Điều 15 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 và Điều 30 Nghị định 181/2025/NĐ-CP.
Dự án đã hoàn thành mà chưa hoàn thì phải nộp hồ sơ trong 01 năm kể từ ngày phát sinh doanh thu của dự án. Bốn trường hợp không được hoàn mà chỉ được kết chuyển sang kỳ sau, và một trường hợp phải nộp lại số đã hoàn, được trình bày lần lượt bên dưới, kèm ví dụ bù trừ theo quý.
Ai được hoàn và dự án nào được tính
Phải là cơ sở đã đăng ký khấu trừ. Doanh nghiệp tính trực tiếp không thuộc diện. Doanh nghiệp mới thành lập có dự án đầu tư thường đăng ký tự nguyện khấu trừ ngay từ đầu theo khoản 2 Điều 21 Nghị định 181 chính vì lý do này.
Dự án mới hoặc dự án mở rộng theo pháp luật về đầu tư. Kể cả dự án chia thành nhiều giai đoạn hoặc nhiều hạng mục. Bị loại: dự án đầu tư không hình thành tài sản cố định của doanh nghiệp.
Đang trong giai đoạn đầu tư. Thuế đầu vào được xét là phần phát sinh trong giai đoạn đầu tư mà chưa được hoàn. Dự án tìm kiếm thăm dò, phát triển mỏ dầu khí đang trong giai đoạn đầu tư cũng thuộc diện.
Ban quản lý dự án, chi nhánh, tổ chức kinh tế mới. Khi chủ dự án thành lập tổ chức kinh tế mới hoặc giao ban quản lý dự án, chi nhánh trực tiếp thực hiện, các đơn vị này được khấu trừ và hoàn thuế cho dự án, nhưng vẫn phải bù trừ với số phải nộp của hoạt động đang có trong cùng kỳ tính thuế.
Dự án bắt đầu trước 01/7/2025. Khoản 1 Điều 39 Nghị định 181: dự án đã đầu tư trước ngày 01/7/2025 mà vẫn trong giai đoạn đầu tư kể từ ngày Nghị định có hiệu lực thì được áp quy định hoàn thuế đầu tư tại Điều 30.
Điều kiện chung vẫn áp dụng. Sổ kế toán đầy đủ, tài khoản ngân hàng theo mã số thuế, đầu vào đủ điều kiện khấu trừ, người bán đã kê khai, nộp thuế kỳ tương ứng, theo Điều 37 Nghị định 181.
Ví dụ bù trừ qua hai quý
Giả định công ty P đang sản xuất hàng chịu thuế 10%, khai quý, mở rộng nhà xưởng. Đơn vị triệu đồng:
| Chỉ tiêu | Quý 1 | Quý 2 |
|---|---|---|
| Thuế đầu vào của dự án mở rộng | 1.200 | 250 |
| Thuế đầu ra của hoạt động đang sản xuất | 500 | 520 |
| Thuế đầu vào của hoạt động đang sản xuất | 350 | 420 |
| Số phải nộp của hoạt động đang sản xuất | 150 | 100 |
| Đầu vào dự án sau bù trừ | 1.200 − 150 = 1.050 | 250 − 100 = 150 |
| So với mốc 300 triệu đồng | đủ mốc | chưa đủ mốc |
| Xử lý | đề nghị hoàn 1.050 | chuyển sang kỳ sau, xét tiếp |
Quý 1, công ty P không nộp đồng nào cho hoạt động đang sản xuất: 150 triệu nghĩa vụ đã được trả bằng đầu vào của dự án. Phần còn lại 1.050 triệu đủ mốc nên được đề nghị hoàn.
Quý 2, phần dự án sau bù trừ chỉ 150 triệu, dưới mốc. Số này là thuế đầu vào phát sinh trong giai đoạn đầu tư mà chưa được hoàn, tiếp tục được theo dõi để xét ở kỳ sau. Cách cộng dồn các kỳ chưa đủ mốc vào hồ sơ hoàn kỳ sau thực hiện theo hướng dẫn hồ sơ hoàn của pháp luật quản lý thuế; bạn xác nhận với cơ quan thuế khi lập hồ sơ.
Bù trừ là bắt buộc, không phải lựa chọn: không thể để hoạt động đang sản xuất nộp tiền riêng còn dự án xin hoàn nguyên số 1.200 triệu.
Bốn trường hợp chỉ được kết chuyển, không được hoàn
Khoản 3 Điều 30 Nghị định 181 (cụ thể hoá điểm b khoản 2 Điều 15 Luật) liệt kê các dự án không được hoàn mà chỉ được kết chuyển số thuế chưa khấu trừ sang kỳ tiếp theo:
| Trường hợp | Nội dung | Ghi chú |
|---|---|---|
| Chưa góp đủ vốn điều lệ | không góp đủ vốn điều lệ như đã đăng ký tại thời điểm nộp hồ sơ hoàn | kiểm tiến độ góp vốn trước khi nộp |
| Ngành nghề có điều kiện, chưa đủ điều kiện | kinh doanh ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện khi chưa đủ điều kiện theo pháp luật đầu tư | có ba ngoại lệ ở khoản 2 Điều 30, xem mục dưới |
| Không duy trì đủ điều kiện | bị thu hồi giấy phép, giấy chứng nhận, văn bản chấp thuận, hoặc bị phát hiện không còn đáp ứng điều kiện | không hoàn tính từ thời điểm bị thu hồi hoặc bị phát hiện |
| Khai thác tài nguyên, khoáng sản | dự án khai thác tài nguyên, khoáng sản và dự án sản xuất sản phẩm từ tài nguyên, khoáng sản theo khoản 14 Điều 4 Nghị định 181 | không gồm dự án tìm kiếm thăm dò, phát triển mỏ dầu khí |
Ba ngoại lệ ở khoản 2 Điều 30 giúp dự án ngành có điều kiện vẫn được hoàn: dự án trong giai đoạn đầu tư đã được cấp giấy phép, giấy chứng nhận hoặc văn bản xác nhận, chấp thuận; dự án trong giai đoạn đầu tư mà theo pháp luật chưa phải đề nghị cấp các giấy đó; và dự án theo pháp luật không phải có các giấy đó.
Kết chuyển không có nghĩa là mất: số thuế vẫn được khấu trừ ở các kỳ sau khi dự án đi vào hoạt động. Nhưng dòng tiền khác hẳn, nhất là với dự án lớn kéo dài nhiều năm.
Dự án đã hoàn thành: hạn 01 năm và ngày nào là ngày hoàn thành
Nếu dự án, giai đoạn hoặc hạng mục đầu tư đã hoàn thành mà doanh nghiệp chưa đề nghị hoàn phần thuế phát sinh trong giai đoạn đầu tư, điểm a khoản 2 Điều 15 Luật cho nộp hồ sơ hoàn trong thời hạn 01 năm kể từ ngày dự án, giai đoạn, hạng mục hoàn thành.
Luật định nghĩa ngày hoàn thành rất cụ thể: là ngày phát sinh doanh thu của dự án, hoặc của giai đoạn, hạng mục đầu tư. Doanh thu này không bao gồm doanh thu trong giai đoạn chạy thử, doanh thu hoạt động tài chính, thanh lý nguyên vật liệu của dự án.
Ví dụ: nhà xưởng mở rộng của công ty P chạy thử tháng 1, bán thử một ít sản phẩm chạy thử; ngày 15 tháng 3 xuất hoá đơn lô hàng thương mại đầu tiên từ dây chuyền mới. Mốc tính 01 năm là ngày 15 tháng 3, không phải tháng 1. Lãi tiền gửi của tài khoản dự án phát sinh từ trước đó cũng không làm khởi động mốc.
Khi dự án hoàn thành mà ban quản lý dự án, chi nhánh hay tổ chức kinh tế mới không tiếp tục vận hành, họ phải bàn giao số thuế chưa khấu trừ hết cho chủ dự án hoặc cơ sở được giao vận hành, để bên nhận kê khai, khấu trừ từ kỳ tính thuế tiếp theo ngày hoàn thành, theo khoản 1 Điều 30 Nghị định 181. Biên bản bàn giao số thuế nên ghi rõ số tiền, kỳ phát sinh, danh mục hoá đơn.
Dự án dừng giữa chừng và dự án lẫn hàng không chịu thuế
Khoản 1 Điều 30 Nghị định 181 có một câu cứng rắn: dự án đang trong giai đoạn đầu tư, chưa đi vào hoạt động, chưa phát sinh thuế đầu ra của hoạt động sản xuất kinh doanh chính theo dự án mà phải chấm dứt hoạt động, thì doanh nghiệp phải nộp lại số thuế đã được hoàn của dự án; số chưa được hoàn thì không được giải quyết hoàn. Đây là rủi ro cần đưa vào tính toán ngay khi lập phương án đầu tư.
Một tình huống khác: dự án vừa phục vụ hàng hoá, dịch vụ chịu thuế vừa phục vụ hàng không chịu thuế. Điểm b khoản 2 Điều 23 Nghị định 181 cho tạm khấu trừ thuế đầu vào của tài sản cố định trong giai đoạn đầu tư xây dựng cơ bản theo tỷ lệ doanh thu chịu thuế trên tổng doanh thu theo phương án sản xuất kinh doanh, rồi điều chỉnh theo tỷ lệ thực tế trong 03 năm kể từ năm đầu tiên có doanh thu.
Nếu điều chỉnh làm giảm số đã được hoàn, doanh nghiệp nộp lại phần chênh lệch theo pháp luật quản lý thuế và không bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế đối với phần chênh lệch do điều chỉnh giảm. Vì vậy, phương án sản xuất kinh doanh dùng để tạm phân bổ nên được lập thận trọng, có cơ sở, đừng thổi tỷ lệ doanh thu chịu thuế lên để được hoàn nhiều hơn rồi ba năm sau nộp lại.
Kiểm trước khi nộp hồ sơ hoàn dự án
Bảy câu hỏi nên trả lời được bằng giấy tờ trước khi nộp:
- Doanh nghiệp đã đăng ký phương pháp khấu trừ chưa, từ kỳ nào?
- Dự án có phải dự án mới hoặc mở rộng theo pháp luật đầu tư, có hình thành tài sản cố định không?
- Vốn điều lệ đã góp đủ như đăng ký tại thời điểm nộp hồ sơ chưa?
- Nếu là ngành nghề có điều kiện: đã có giấy phép, hoặc thuộc một trong ba ngoại lệ của khoản 2 Điều 30?
- Đã bù trừ với số phải nộp của hoạt động đang sản xuất trong cùng kỳ chưa, số còn lại có từ 300 triệu đồng trở lên?
- Các hoá đơn đầu vào của dự án có đủ điều kiện khấu trừ, người bán đã kê khai, nộp thuế kỳ tương ứng?
- Nếu dự án đã có doanh thu, còn trong hạn 01 năm kể từ ngày phát sinh doanh thu không?
Câu thứ ba hay làm hồ sơ bị chuyển sang diện kết chuyển nhất, vì tiến độ góp vốn thường chậm hơn tiến độ xây dựng. Hồ sơ, mẫu biểu và thời hạn giải quyết theo pháp luật quản lý thuế hiện hành; hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp khi dự án có cấu trúc phức tạp như nhiều hạng mục, nhiều chi nhánh.
Câu hỏi thường gặp
Dự án đầu tư mở rộng có được hoàn thuế GTGT không?
Được, nếu cơ sở đã đăng ký khấu trừ, dự án là dự án mới hoặc mở rộng theo pháp luật đầu tư, đang trong giai đoạn đầu tư và đầu vào sau bù trừ với số phải nộp của hoạt động đang sản xuất còn từ 300 triệu đồng trở lên.
Chưa góp đủ vốn điều lệ có được hoàn thuế dự án đầu tư không?
Không. Điểm a khoản 3 Điều 30 Nghị định 181/2025/NĐ-CP đưa dự án của cơ sở không góp đủ vốn điều lệ như đã đăng ký tại thời điểm nộp hồ sơ vào diện chỉ được kết chuyển số thuế sang kỳ sau.
Dự án hoàn thành rồi còn được hoàn thuế giai đoạn đầu tư không?
Được, nếu nộp hồ sơ trong thời hạn 01 năm kể từ ngày phát sinh doanh thu của dự án, giai đoạn hoặc hạng mục đã hoàn thành. Doanh thu chạy thử, doanh thu tài chính, thanh lý nguyên vật liệu không tính làm mốc.
Dự án dừng khi chưa hoạt động thì số thuế đã hoàn xử lý thế nào?
Phải nộp lại số thuế đã được hoàn của dự án vào ngân sách theo pháp luật quản lý thuế; số chưa được hoàn thì không được giải quyết hoàn, theo khoản 1 Điều 30 Nghị định 181/2025/NĐ-CP.
Dự án khai thác khoáng sản có được hoàn thuế GTGT đầu tư không?
Không được hoàn mà chỉ được kết chuyển, kể cả dự án sản xuất sản phẩm từ tài nguyên, khoáng sản theo khoản 14 Điều 4 Nghị định 181. Ngoại lệ là dự án tìm kiếm thăm dò, phát triển mỏ dầu khí.
Ban quản lý dự án có tự đề nghị hoàn thuế được không?
Được. Ban quản lý dự án, chi nhánh hoặc tổ chức kinh tế mới do chủ dự án giao thực hiện được khấu trừ và hoàn thuế cho dự án, sau khi bù trừ với số phải nộp của hoạt động đang có của cơ sở kinh doanh trong cùng kỳ.